دا جارەكێ بێهنا خۆ ڤەدەین دگەل جارێن جاران
ئەلیاس نعمۆ خەتاری
كیسكێ توتنێ: بەرێ هەموو زەلاما كیسكێ توتنێ هەبوو دەفتەرەكا جگارا یە دناڤدا بوو، لێ هەتا كیسك ژبەر پشتا خۆ ئینابادەر و بچەكێ ڤەقوتابا و پاشی دەفتەر ئینابادەر و پەركەك ژێ ڤەكربا و جگارەكە توتنێ داگرتبا پاشی ڤێخستبا دابكێشت،لێ هەتا هاتبا كێشان دەمەك پێڤە دچۆ لەوما پالا و جۆتیاران ل دەمێ كاری و ماندیبوونێ دێ گۆتبانا دا جگارەكێ بێهنا خۆ ڤەدەین و رونێین.
داسك وقەیناغ:
داسك: چاوا ل سەردەمێن بەرێ دروونا دەخلان دهاتە كرن، دروون یان چنینا دەخلان وەكی گەنم و جەهی و هەتا نۆك و برنج و نیسك، دروون بداسكا دهاتەكرن و دوو جۆرێن داسكا هەبوون، داسكا مەزن یا زەلاما بوو دروون پێ دهاتەكرن و داسكا بچوك یا مەلو كێشابوو، پشتی دەخل دهاتنە درووتن دكرنە كۆمك دگۆتنێ گدیش، ئەو كەسێ مەلو یان مەلوك لدوو پالا خركربان دگۆتنێ مەلوك كێش بەهرا بتر ئافرەت بوون.
قەیناغ:ئانكو سەر تلیك پارچەكەر كچكۆك ژ ئاسن و پیستی پێكدهات دكرنە د تلیێن خۆدا دا داسك نەبرت ل دەمێ كاری، كاسك دكرنە د دەستێ راستێ دا و قەیناغ دكرنە ئێت دتلیێن دەستێ چەپێ دا.
مەلكێ پالا:ل دەمێ دروونێ زەلاما دێ خۆ كربانە رێز و پالێ هەری زیرەك دێ ل سەرێ رێزێ با و دخووپ بۆ وان دكانا پان، گەلەك جاران دروون لبەر سترانێن خۆش و پالدەر دهاتە كرن هەكە پالەكی دەنگ خۆش و ستران بێژ هەبا دێ سترانەك گۆتبا و پالا ب ئاواز دگەل هەڤدوو كاردكرن.
شخرە و كێشانا دەخلا: بەرهەمێ هاتبا درووتن پشتی خرڤەدكرن ب ئامیرێ شخرێ و لسەر پشتا كەرەكی یان مەهینەكی …هتد دكێشان ژ دەشتێ بۆ بێدەران، شخرە ئامیرەكە ژ داری چێدكرن ژبۆ كێشانا دەخلێ درووتی و هەر بەرهەمەكێ هەبت ژ دەشتێ بۆ بێدەران یان بۆ ناڤ مالێ.
جێنجەر: ئامیرەكە گەلەكە رێك و پێك بوو بدەستێن كەسێن شارەزا دهاتە چێكرن ژ داری و بزمارێن ئاسنی یێن مەزن و پالتێن ئاسنی و دەفكێن باگورانێ جێنجەرێ، مفایێ وێ گەنم وجەهـ و هەر بەرهەمەكێ دی با تۆڤ ژ قرشی د ئینادەر ب رێیا قوتانێ و گێرانێ، لدوور گیانەوەرەكێ دگێران لسەر بەرهەمێ هاتیە كۆمكرن ل بێدەران پشتی دروونێ ڤیابا باش هاتبا هوركرن.
دێران:دێران ئانكو سافیكرنا تۆڤێ ژ قرشی پشتی ژ جێنجەرێ ب داوی دهات ب كارێ دێرانێ پێ دهاتەكرن ل هیڤیا خودێ و هاتنا بای، ملهێبا داری ئامیرەكە ژ داریە دەستكەكێ درێژە و ژ هەفت گوهێن داری پێك دئێت بۆ هەلهاڤێژتنا بەرهەمێ دەخلودانی لبەر بای ل دەمێ دێرانێ دئێتە بكارئینان، و هۆسا تۆڤ دچتە ملەكی و كای دچتە ملێ دی.
تێرك و تێرتۆفك:بۆ كێشانا گەنم و جەهی بوو ژ بێدەران بۆ ناڤ مالێ، ژ موێ بزنان دهاتنە چێكرن ژ دوو ئالیان پێكدهات دكرنە سەر پشتا گیانەوەران و پاشی تژی دكرن ژ گەنمی یان ژ جەهی و دكێشانا ناڤ مالێ.
كۆلك:ل ناڤا مالێ ل حەۆشێ دهاتە چێكرن ب هەریێ و لبنا و لسەر بەرا ئانكو بلند ژ ئەردێ،ژبەركو دا رتووبە نەگەهشتێ و دا مشك نەگەهشتێ و نەخۆت، گەنم و جەهـ دكرنێ بۆ عەمباركرنێ و هەلگرتنێ تایبەت ل وەرزێ زڤستانێ.
ئیسر: لناڤا ژۆڕێن خانیان دهاتنە چێكرن ئانكو ناڤبركرنا ژۆرێن مالێ بۆ گەنم و جەهی جودادكرن ب لبنا و هەریێ دگۆتنێ ئیسر و پشكا دی بۆ مرۆڤان و بكاردئینان، هەردیسان كوارك لناڤ ژۆرێن مالێ داتنان ژبۆ هەلگرتنا ئاری، ئارێ جەهی هەبوو و ئارێ گەنمی هەبوو، دیسان كوارك دهاتنە بكارئینان ژبۆ قوتێ مالێ و بەرهەمێن خوارنێ.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی
