سەرپەرشتەكێ پەروەردێ:پرۆسا ئینگلیزیكرنا بابەتێن زانست و بیركاریێ سەركەفتی نابت
راپۆرت:صباح سمیر 
پرۆسا ئینگلیزیكرنا بابەتێن زانست و بیركاریێ ل پۆلێن(ئێكێ ، دووێ ، سیێ ) بنەرەتی ژلایێ وەزارەتا پەروەردا هەرێمێ ڤە هاتیە بجهئینان،پشتی ڤەكۆلین ل سەر هەردوو بابەتان هاتینە كرن دەركەفت كێماسیەكا مەزن درێژا مامۆستایێ بسپۆردا هەیە،هەروەسا سەرپەرشتێن هەردوو بابەتان ل پەروەردا قەزا سێمێلێ ئاشكەرا دكن كو ئەڤە پرۆژەكێ نە سەركەفتیە و دێ زیانیێن وی گەلەك مەزن بن و پێشبینی دكەین وەزارەت وەكو گەلەك بریار و پرۆژێن دی لێ ڤەبەت پشتی زارۆك دبنە قوربانیێ،دچەندین كۆنفرانسان دا هاتیە پێشنیاركرن بەشێن زانستی ل كولیژان بێنە ڤەكرن و قوتابی بێنە وەرگرتن ل ڤان پشكان.
مامۆستایێ كولیژا دهۆكێ یا بەهرەداران(مسعود غیاپ الدین عوبەید ) دیاركر،چەندین ڤەكۆلین ل سەر ئینگلیزكرنا هەردوو بابەتان هاتینە ئەنجام دان،ئەڤ پرۆسێسە ژلایێ وەزارەتا پەروەردێ ڤە هاتیە بجهئینان و دێ یا سەركەفتی بت و ب تایبەت ل سالێن بێت دا دێ پتر یا سەركەفتی بت و دڤێت پێتڤیێن مامۆستایان بێنە دابینكرن،ژبەركو مە گەلەك ئاستەنگ یێت هەین پشتی مە ڤەكۆلین ل سەر ئینگلیزكرنا بابەتێ بیركاری و زانستێ ئەنجام داین دەركەفت بۆ مە كو كێماسیەكا مەزن یا درێژا مامۆستایێ بسپۆریا هەر دوو بابەتان دا هەیە یا ئێكێ دڤێت ئەڤ ڤالاهی یە بێتە پركرن داكو ئەڤ كێماسیە نەمینن ل قۆناغا بنەرەتی بۆ مامۆستایان،وەك لژنا ڤەكۆلینێ مە (12) پێشنیار بۆ وەزارەتا پەروەردێ وێ نڤیسین و گێرانا چەندین سمیناران بۆ مامۆستایێن ڤان بابەتان دبێژن دێ پتر كارن پێشنیاران بكەنە راپۆرت بۆ وەزارەتێ بهنێرن و ئەگەر ئەڤ پێشنیار بێنە بجهئینان ژلایێ وەزارەتێ ئەڤ پرۆسە دێ یا سەركەفتی بت و ئەگەر نا دێ تووشی شكەستنێ بت ل هندەك قوتابخانان،هەروەسا ئەڤ پرۆسێسە دڤێت نەرمیەك تێدا هەبت ئەگەر قوتابخانەكێ بریار دا دگەل رێڤەبەریا پەروەردێ كو دشیادا نینە بابەتێ زانستی و بیركاریێ ب ئینگلیزی ل قوتابخانا وان بێتە خووندن،پێتڤیە ئەڤ چەندە ل وێ قوتابخانێ بێتە سەكناندن ل وان قوتابخانا بێتە خووندن یێن دشیانێ وان دا هەبت.
هەروەسا سەرپەرشتێ بابەتێ بیركاریێ ل پەروەردا قەزا سێمێلێ (عصام الدین عوبەید ) ئاشكەراكر،ب راستی چ هێجەتێن مەعقول نابینم ژبۆ گوهارتنا بابەتێ زانست و بیركاریێ بۆ زمانێ ئینگلیزی،كو هندەك وێ چەندێ دكەنە هێجەت دا ب دەولەتێن پێشكەفتی را بگەهین،داكو قوتابی بەرهەڤی ئینگلیزی بكت و دابكارت ژێدەرێن بیانی ب دەست خۆڤە بینت،ب راستی ئەڤ چەندە نە هێجەتە پرۆگرام بێتە گهۆرین ، دڤیا وەزارەتا پەروەردێ بەری هەر تشتی بەرهەڤیەكا باش كربا و رێخۆشكەربا داكو مامۆستا بكارت ڤی كاری بكت یا ئێكێ مە كێماسیێن زانست و بیركاریێ یێت هەین و یێت هەین ژی شیانێن وان یێن زانست ب كوردی دلاوازن ژنوو دێ وانێ ب ئینگلیزی بێژت ئەو بابەتێ ب كوردی ب باش نەئێت شرۆڤەكرن دهەمان دەمدا نكارت ب ئینگلیزی ژی شلۆڤە بكت ، ددەم تشت ئەو بەرهەڤیا حكومەتێ كری نەیا گونجای بوو و خۆلەكێ بۆ ماوەكێ كێم و مامۆستا تەمەنێ وی دناڤبەرا (30 – 40 ) زێدەتر ژنوو فێری ئینگلیزی بكەی یا ب زەحمەتە و ب ڤی زمانی قوتابیان فێربكت ئەڤ چەندە نەیا گونجاییە،ئەڤجا وەزارەتێ ژی وەسا بریار دابوو هەر سال ل دەستپێكێ خۆلەكێ بۆ مامۆستایان ڤەكت بۆ هەر پرۆگرامەكی بێتە ئینگلیزیكرن و یا دبێژت مە پێ چێنابت هەر سال ل قۆناغەكا خووندنێ یا بابەتێت ئینگلیزی كری ڤەكن،نۆكە بتنێ خۆلەك یا هاتی ڤەكرن بۆ بازنێ ئێكێ ئانكو پۆلێن (ئێكێ ، دووێ ، سیێ ) بنەرەتی ژبۆ وان قوتابیێن ل ڤی بازنی دا دخوونن ئەگەر قوتابی دەرباسی بوو بۆ پۆلا چارێ و تە مامۆستایەك ئینا كو ل ڤێ پولێ شلۆڤەبكت ئەو مامۆستا نزانت كا چ وەرگرتیە ل بازنێ ئێكێ ،دبینم پرۆژەكێ نە سەركەفتیە و دێ زیانیێن وێ گەلەك مەزن بن و پێشبینی دكەم وەزارەت وەكو گەلەك بریار و پرۆژێن دی لێ ڤەبەت پشتی زارۆك دبنە قوربانیێ،سەبارەت بەراوردیا دناڤبەرا ژینگەها قوتابی ل كوردستانێ و ژدەرڤە و ل تایبەت دەولەتێن ئەورۆپی دیاركر،ئەڤە كارەساتەكا مەزنە ژبەركو وان وەلاتان ب سەدان سالان بوودجە تەرخان كریە بۆ پێشڤەبرنا پەروەردێ ئەگەر ئەم وەك توركیا بەراورد بكن ب رەخ مەڤەیە و ب ملیارێن دۆلاران تەرخان دكن بۆ بەرهەڤكرنا مامۆستایان و قوتابخانێ و دروستكرنا قوتابخانێن هەڤچەرخ و هۆیێت فێركرنێ دروست بكن و تاقیگەه و هەموو پێتڤیێن قوتابخانێ وەكو هۆلێن وەرزشی و هۆنەری بەرهەڤ بكن،دڤێت ئەڤ هەموو هەبن ژنوو ئەڤ پرۆژە و پرۆگرام بێنە چەسپاندن ، ل كوردستانێ دێ پرۆژە ئێتە بجهئینان و پێتڤیێن دی هەموو دێ ب هیڤیا خودێ ڤە هێلن و ئەڤە نەیا دروستە و ل هەموو جهەكی ژی دبێژم نە دگەل ڤێ بریارێ مە،لێ كەسەك گوهێ خۆ نادەت كەسی و دێ ئەو بت یا وان گۆتی.
ژبال خۆڤە سەرپەرشتێ بابەتێ زانستێ ل پەروەردا قەزا سێمێلێ(كەمال مەحەمەد سلێمان )گۆت:ل دەستپێكێ ئەڤ پرۆسە دجیێ خۆ دایە بەلێ هندەك مەرجێن خۆ یێت هەین هەتا سەربگرت،ژوان مەرجان چەند جاران مە د كۆنفرانسان دا مە پێشینار كر بەشێن زانستی ل كولیژان بێنە ڤەكرن و قوتابی بێنە وەرگرتن ل ڤان پشكان ب رێژەكا زێدەتر ژ هەموو پشكێن دی ل بەشێ زانست و بیركاریێ ،پشتی چارا سالان ئەڤ مامۆستایێن شارەزا و شیانێن ئینگلیزیێ هەین ژنوو بێن قوتابخانا دەوامێ بكن دا بكارن ڤێ پرۆسێ سەربێخن نەكو مامۆستایەكی ب زۆری ئەم ببەین و نەبسپۆر بت و هەتا بسپۆر ژی بت بەلێ شیانێن ئینگلیزیێ نەبوون وەختێ چوویە پەیمانگەهێ حەزا وی ئینگلیزی نەبوویە،لەورا چوویە پشكا زانستێ و بیركاریێ و ب كوردی یا خووندی،دبینم ئەگەر حەزا ئینگلیزیێ هەبا دا چتە پشكا زمانێ ئینگلیزیێ ل وی دەمی دا و ئەو مامۆستایێ ب زۆری دچت ئینگلیزیێ دبێژت نكارت مفایێ بگەهینتە قوتابی و بنەمایەكێ خەلەت ڤی قوتابی فێری ئینگلیزی كت،لەورا ئەم دبێژن باشترە ئەگەر مامۆستایێن خودان شیان بسپۆریا ئینگلیزیێ هەبت و ل زانكۆیێ چار سالان بخوونت و ژنوو بێت،ئەڤ پرۆسە دێ سەركەفتی بت.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی