ل سهر ترسێ چاوان دێ زال بين؟
نوش نيوز:
ترس دیاردەکا سایکۆلوژی یە رووو ب روويێ مرۆڤی دبیت، ئەڤە ژی ل ناڤ چارچوڤێ گوھۆڕینێن فسیۆلۆژی دایە ل ناڤ خانێن لاشێ مرۆڤی روو ددەن ب گورەيی پیڤەرێ زانستێ دەروونی دو جورە ترس ھەنە.
*ترسا بابەتی: ئەڤ جورە ترسە کو ل دهف مرۆڤان دروست دبیت، ئەو ژی ترساندنا کەسەکی یە ب تشتێن بەرامبەر وەک ترس ژ (گیاندارا ، کارەساتا …ھتد) کو ئەڤە ژی ل دهف مرۆڤان دروست دبیت بۆ مروڤەکێ دی.
*ترسا نەبابەتی: ئەڤ جورە ترسە نەبابەتی یە کو ل دهف مروڤی دروست دبیت بێ کەسەک ببیتە ئەگەر و بزاڤا بکەت بۆ ھندێ ترسێ ل دهف تە دروست بكهت وەکو ترس ژ (تاریێ، جھێن گرتی، جھێن چوول، …ھتد).
ئەو کەسێن ھەست ب ترسێ دکەت ئەڤ نیشانە ل دهف دیار دبن:
* ھەستکرن ب خەموکیێ
* ھشکبوونا دەڤی و گەوریێ
* زێدەبوونا خوھدانێ
* ژ دەستدانا حەزێن خوارنێ
* ھەست کرن ب وەستیانێ
ل ھندەک کەسان ترس کارڤەدانێ ل سەر روخساری دکەت و گوھۆڕین ب سەر روخسارێ وی دا دھێن وەکو:
* سەروچاڤێن وی دھێنە گوھۆڕین و رەنگێ وی زەر دبیت
* شیانێن ھەناسەدانێ ل دهف کێم دبن
* لەرزین ب تایبەتی لەرزینا دەست و پێیا
زۆر جاران مرۆڤ نەشێت ب رهنگهكێ رێک و پێک کۆنترۆلا بارێ ئاسایێ کەساتیا خۆ بکەت و ژ ترسێ دوور کەڤیت، بهلێ زانا و بسپۆر دبێژن چ تشتەک ل دهف مرۆڤی يێ ب زەحمەت نیە ههكه مرۆڤ شیانێن خۆ ب دەتە کاری بۆ ھندێ پێنگاڤا ب ھاڤێژیت و زال بیت ب سەر وێ ترسا ب سەر وی دا دھێت، دڤێت ل دەستپێکێ دان پێدانێ ب ترسا خۆ بکەت، دا کو بزانیت ترس د ھەر تشتەکێ ژیانێ دا ھەیە وی دەمێ دێ شێت ب ساناھی شروڤەکرنێ بۆ وێ ترسێ کەت و ل سەر وێ ترسێ زال بیت.
ھەروەسا دڤێت دانپێدانێ ب ھندێ بکەین کو ترس روودانەکا سروشتی یە و ب سەر مروڤان دا دھێت، بهلێ جور و رێژا وێ جوداهى يا ھەيی، زانایەک دبێژیت “ترس وەکو تاریێ یە” کو رامان ئەو نینە کو مروڤ ژ تاریێ بترسیت، بەلکو مەبەست ئەوە وی دەمێ مرۆڤ تووشی تاریەکێ دبیت و ئەڤ تاریە ل سەر خانێن مێشکێ زال دبن و ئەڤ کەسە کۆنترۆلا خۆ ژ دەست ددەت، بهلێ د راستی دا ترسێ قەبارەکێ بچووک يێ ھەيی و چ رەھەندەکێ دیار نینە کو مرۆڤ ل دووڤ بگەريێت، ژ ئالیەکێ دی ڤە زۆر جاران داب و نەریت ترسێ ب سەر مە دا د چەسپینین ب تایبەتی ژ لایێ گەنجان ڤە کو نەشێن ب ئازادی بۆ ھیڤی و ئارمانجێن خۆ پێنگاڤا ب ھاڤێژیت، چونکو زۆر تشت د جڤاکێ مە دا وەکو دا ب و نەریت وەسایە دڤێت وەکو قانوونا بپارێزین و بەزاندنا ڤان سنوورا ئەو مە ھێلا سۆر بەزاند.
زانایەک دبێژیت “چ تشتەک ل دونیایێ دا ھەژی ترسێ نینە، ههكه تێبگەھین”. ئانکو ههكه د تشتا بگەھین پێدڤی ب ترسی نیە، ژ بەر ھندێ ھەموو دەما پێدڤی یە مرۆڤ بزاڤێ بكهت وەسان بیت کو تشتەک جھێ ترسێ نینە، ئەڤە ژی ب تێگەھشتنێ دێ گەھینە ئارمانجێ.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی