پیر خدر سلێمان:بنگەهێ لالش لبن سیبەرا ئالایێ حكومەتا كوردستانێ بوویە سەروەریەك بۆ گەلێ كوردستانێ
تۆرا لالش یا راگەهاندنێ
ئێك ژ دامەزرینەرێن بنگەهێ لالش یێ رەوشەنبیری و كۆمەلایەتی( پیر خدر سلێمان)ئاشكەراكر،ل رۆژا(12/5/1993)ێ ب فەرمی بنگەهێ لالش هاتە ڤەكرن ،ئارمانجا وی ناسینا ئێزدیاتیێ یە و ناساندنا وێ ب خەلكێ یە و لبن سیبەرا ئالایێ حكومەت وپەرلەمانێ كوردستانێ بوویە سەروەریەك بۆ گەلێ كوردستانێ.
(پیر خدر سلێمان)ئێك ژ دامەزرینەرێن بنگەهێ لالش و سەرۆكێ بنگەهێ لالش ل چەند خۆلان و نهۆ خودانێ ئمتیازێ گۆڤارا لالشە،لدۆر چاوانیا دامەزراندنا بنگەهێ لالش بۆ رۆژناما دەنگێ لالش دیاركر،ل سالێن هەفتیان دا مە ئەم كۆمەكا قوتابیێن ئێزدی ل زانكۆیا بەغدایێ هنگی مە داخواز ژ حكومەتا بەغدایێ كر كو رێ بدەنە مە ئەم وەكی كۆمەلەكێ ئاڤا كەین كۆمەلا كەلتۆرێ ئێزدیاتیێ هنگی رێ نەدانە مە و مەرج لبەر مە دانان ڤیان ناسناما مە یا نەتەوەیی ئەو بۆ مە پلان كن مە رابوو پاشئێخست،دسالێن هەشتیان دا دیسا هەڤالێن مە خۆ گەهاندە ئێك و هزرا ڤەكرنا كۆمەلەكا ئێزدیا هەبت یا كەلتۆری ل بەغدایێ دیسان وان ئاستەنگ درێیا مە كرن،پشتی سەرهلدانا گەلێ كوردستانێ ل باشوورێ كوردستانێ ل سالا (1991)ێ و قەدرەكی دیموكراسی پەیدابوویی دیسا مە خۆ گەهاندە ئێك و مە پلان كر بنگەهەك یان سەنتەرەكی ڤەكەین و مە پرس و شێورا خۆ ب خەلكێ خۆ ژی كر و ئەم چۆینە نك سەركردایەتیا سیاسی یا كوردستانێ گەل رەحمەتیێ مام جەلال و سەرۆك بارزانی و گەلەك پارتێن كوردستانی كو بەرەیێ كوردستانی بوو مە بانگەوازا خۆ گەهاندە وان ب تێكرایی وان پشتەڤانی ل مە كر و كارێ مە پیرۆزكر و ئەڤ بنگەهە مە دامەزراند،بۆ دكیۆمێنتكرنا كەلتۆرێ باب و كالا تایبەتی ژی قەول و بەیتا كو مە بەری هنگی ب هنەرا چەند هەڤالان مە دەست پێ كر و ب هنەرا تاكەكەسی كاركر هەتا بنگەه هاتیە دامەزراندن و ل سالا (1971_1972)ێ دەست ب دكیۆمێنتكرنێ كر لێ قەدەرەك مە دكیۆمێنتكر دبوارێ پەرتۆكان دا و چەند پەرتۆكێن ئێزدیاتیێ هنگی مە چاپكرن،پشتی هنگی كو مە پلانكری كو بنگەهێ لالش ڤەكەین مە بخۆ پلانەكا كاری دانا كو بەردەوامیێ ب دكیۆمێنتكرنا كەلتۆرێ خۆ بدەین و وی كەلتۆری ژی خانە خانەكەین و زمانحالەك مە هەبت وەك گۆڤارەكێ و مە لژنەكا بەرهەڤكار چێكر ل سالا (1992)ێ و ل (12/5/1993)ێ مە ب فەرمی بنگەهێ لالش ڤەكر و دەستەیەك هاتە هەلبژارتن بۆ بەرهەڤیا كۆنفرانسێ ئێكێ و دروشمێ (لالش كانیەكا زەلالە دهورتە درووبارێ رەوشەنبیریا كوردی دا) مە هەلبژارت بوو و وەختێ چۆینە نك سەركردایەتیا سیاسی و مە گۆتێ مە دڤێتە ڤی كاری بكن لبەر رۆناهیا ڤی دروشمی و گۆت هون دێ كارن ل ئاستێ وی دروشمی بن و مە گۆتێ دێ لێ رێنین،ئەگەر ئیرۆ لێ برێنن هەتا سالا(2014)ێ ژی لالش گەلەك لاو خەملی و ل هەموو دەڤەرێن ئێزدیخانێ بوو پارچەكی ستراتیژی ل كوردستانێ و تایی و نڤیسینگەه لێ ڤەكرن.
هەروەسا گۆت:ل دەستپێكێ ل سالا (1993)ێ بنگەهێ لالش لسەر ملێن گەنجێن مە یێن خوون گەرم و ئەكتیڤ یێن شاریا و خانكێ و باعەدرێ و دێرەبوونێ و هنگی (10%)ژ دەڤەرا مە هاتبوو رزگاركرن ئەڤ بنگەهە ب پشتەڤانیا وان هاتە ڤەكرن، و ئەم پشتەڤانیا ئێزدیێن خۆ یێن سووریا و دۆستێن وان ژی ژ كوردا ژبیر ناكەین كو ژمارە ئێك و دوو و سێ و هەتا چارێ ژی ب هاریكاریا وان دهاتە چاپكرن ،لگۆر وێ پلانا مە بخۆ دانایی كو مە دیبلۆتیتەك هەبت و مۆزەخانە و ئەرشیفەك هەبت بۆ دكیۆمێنتكرنا ڤی كەلتۆری كو یێ بەردەوامە دكیۆمێنتكرنا وی و پتر ژ پلانێن مە داناین مە كاركر و كارەكی ب كۆمەل جڤاكی و سالانە كۆنفرانسێن خۆ كرن و پشتی هنگی كرنە سالێ جارەكێ و نهۆ كرنە چار سالا جارەكێ،وەختێ (2003)ێ دەڤەرێن مە یێن مایین ژی رزگاربوون شنگالێ و باشیك و بەحزانێ و بەربن و بنكەند و ئێسڤنێ و باسكێ شێخ تایی و نڤیسینگەه ل وان دەڤەران ژی ڤەكرن و هەر تایەكی گۆڤارا خۆ هەبوو ب كوردی و ئەرەبی،سەرەرای رۆژنامێن دەنگێ لالش و شنگال لالش و وان هەشت گۆڤارا و گۆڤارا لالش بخۆیە و ئەڤ قەیرانا دارایی بسەر داهات و غەزەبا داعش هات، نهۆ ساری كەفتیە تێدایە ژبەر ڤێ رەوشا دژوار خەلكێ مە نهۆ دەربەدەرە و دكەمپان دایە و ڤیا هەڤالێن مە ب هانا خەلكێ خۆ ڤە بچن.
پیری ئەو چەندە ژی خویاكر،دخوازم ئەو بانگەوازا مە ل(199)ێ دایی بنگەهێ لالش ببتە سەنتەرەكی ڤەكۆلینا وگرێدایی زانكۆیەكا كوردستانێ ڤە بێتە گرێدان و ب تایبەتی ژی پێ باشە ب زانكۆیا دهۆكێ ڤە بت،لژنەكا ڤەكۆلینا مە یا هەی ل بنگەهی ژ كۆمەكا ئەكادیمیان پێك هاتیە و ئەو لژنە پتر بێتە ئەكتیڤكرن،ئارمانجا بنگەهێ لالش ناسینا ئێزدیاتیێ یە و ناساندنا وێ ب خەلكێ یە و من دڤێت گۆڤارا لالش وەكی بەرێ ب زڤرت یا وەزری یا دەم دەمی بت و ب كێماسی گۆڤارا لالش سالێ سێ ژمارە ژێ دەركەڤن و ئەركێ لالشێ من دڤێتن وەكی بەرێ بزڤرتە ڤە ئەركێ رەوشەنبیری ب پلا ئێك و خزمەتا هۆلێن لالش ل كۆمەلگەهێن ئێزدیان و ئەگەر بڤی ئەركی ژی رابووین باشە وئەگەر مە نكاری ژی ئەو نە ئەركێ مە یێ سەرەكی یە،بەلكو ئەركێ مە یێ سەرەكی ئەم لژنا ڤەكۆلینا ڤەژینینە ڤە و ببتە ئنستتیۆتەكا ڤەكۆلینا دبن سایا دەستەیا بلندا رێڤەبەرا بنگەهێ لالش دا.
دامەزرینەرێ بنگەهێ لالش دیاركر،پیرۆزباهیێ ل هەڤالێن خۆ یێن نهۆ ل سینگێ دیوانێ دكەم و ل دەستەیا بلند و تایان دكەم و دڤێ تەنگاڤیێ دا وێ خەباتا خۆ دۆمینن و خەمێن خەلكێ سڤك دكن لگۆر شیانێن خۆ ،سوپاسیا هەر كوردەكی دلسۆز دكەم كو ب ئەركێ خۆ یێ نەتەوەیی رادبت و پشتەڤانیێ ل بنگەهێ لالش دكت كو بنگەهێ لالش ب كورتی مافەكی مەیە لبن سیبەرا ئالایا حكومەت وپەرلەمانێ كوردستانێ بوویە سەروەریەكە بۆ گەلێ كوردستانێ و تایبەتی ژی حكومەت و پەرلەمانێ كوردستانێ و لایەنێن پەیوەندیدار و دەزگەهێن رەوشەنبیری و وەزارەتا رەوشەنبیری ژی دڤێت بزانن بنگەهێ لالش سەروەریەكە بۆ وان ژی و ب سەرفەرازی بنگەهی ژ دروشمێ خۆ ژی دەربازكریە و بنگەهێ لالش وەك بەشەك ژ خۆ دبینم.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی