ژ رێورەسمێن ئێزدیان (تواف)
مەهدی حەسەن موراد
تواف هەلكەفتەكا ئایینی ، جڤاكی ، كەڤنە رەه و ریشالێن ڤان توافان دگەهنە شارستانی یێن میزۆپۆتامیا یێن مینا : سومەری ، بابلی و ئاشوری یان ، لبەر هەر مەزارگەهەكی ئێزدیان ئەڤ تواف دئێنە گێران ، پشتی جەژنا سەر سالێ ل وەرزێ بەهارێ دەست پێ دكن هەتا وەرزێ پایزێ بەردەوام دئێنە گێران، هەر گوندەكی توافا خۆ یا تایبەت هەیە،هەرچەند رۆژەكا ل گوندەكی لبەر مەزارگەهێن ئێزدیان دئێنە ئەنجام دان.
دڤێ هەلكەفتێ دا چەند رێورەسم هەنە وەكی:1_سمات دئێتە چێكرن ژلایێ مالا مجێورێ گوندی و خەلكێ گوندی هەم ل مالا مجێوری یان بەر مەزارگەهی خرڤەدبن و سماتێ دخۆن و كچ و ژنێن گوندی دیسا سماتێ لسەر گوندیا دابەش دكن،2_ هلێل دئێتە سواركرن ئەڤ مەزارگەهێن قوب لێ هەین، و پەری ب هلێلێن قوبێن مەزارگەهان ڤە دئێنە نووكرن،3_پەریا سواردكن ل هندەك گوندا وەكی خەتارێ و دۆغاتا ومەم شڤان،4_ كێشانا ئێشیكێ ل توافا كەرجال ل گوندێ سینا دئێتە گێران،5_چرایێن نیشانگەها و ئاقدێن خاسا دئێنە ڤێخستن،6_هەموو خەلكێ گوندی و زێدەباری خەلكێ دەوروبەر ژی ب جلكێن جوان و ب كەیف و شادی ڤە پشكداریێ تێدا دكن و سەبەیكێ زوو نیشانگەهێن خاسێ گوندی تواف دكن،7_دیسا خەلكێ گوندی هەر مالەكا هەبت سەربرا سەرژێ دكن و خوارنێن تایبەت ئامادە دكن و خزم و كار و هەڤالان مێڤان دكن،8_ شاهی و دیلان دئێنە كرن و ب هلهلاندن و تاوا بغورێ ئەو كەسێ پەریێ یان هلێلێ سوار دكن دێ ل پێشیا گوندیا بەر ب مەزارگەهێ كەڤن ژ مالا مجێورێ گوندی، لێ ل باسكێ شێخا ئەڤ تواف بڤی رەنگی نائێنە گێران ( مام رەشان موسكان محمودان بیتنار كەندالی باقەسری) تەنها سماتێ دروست كن ل مالا مجێوری و خەلكێ گوندی سەربرا سەرژێ دكن ب خێرا مەزارگەهێن گوندی،لێ گوندی مە هەتا كەڤن تواف نینە وەكی ڤان گوندا بەلكی هەر رۆژ عیدا سەرسالێ دكەنە تواف و باسكێ شێخا هەموو پشكداری توافا مەهەتێ دبن وگرنگیەكێ دەنە ڤێ رۆژێ كا ل هەموو گوندێن ئێزدیا چی رێورەسم هەنە ل گوندێ مەهەتا كەڤن هەمان رێورەسمێن توافێ دئێنە گێران،بەلێ باسكێ شێخ جیێن دیتر ژی پشكدار دبن ژبەركو جەژنا سەر سالێ یە و دبتە ئێكەم تواف ئەڤ جار پتریا ئێزدیان ل ڤێ توافێ خرڤەدبن و ژبەركو دنیا دەستپێكا بەهارێ یە لەفزەتەكا دی خەلكێ مە ل ڤێ عیدێ و توافێ دبینن،لێ جیێ داخێ یە ئەڤە چەند سالە ژبەر رەوشا نەئاراما دەڤەرێ وهەبوونا تیرۆرێ ئەڤ تواف ل مەهەتێ نەهاتیە گێران.
هەر بۆ زانین پتریا هەموو جیا ل باشیك و بەحزانێ ئەڤ رێورەسمێن توافا دئێنە گێران، بەلكی ل شنگالێ ژی رێورەسمێن شایستە ل توافا شەرفەدین ومەزارگەهێن دیتر دئێنە گێران ،تشتێ هەری باش ل ڤان توافا بەلێ رێورەسمێن ئۆلی وەك داب و نەریتەك پەیدابوویە دناڤا جڤاكێ مە یێ ئێزدی دا هەر مالەك لڤێ توافێ كارەكی خۆ یێ مەزن دكت بۆ پێشوازیا مێڤانا وهەر هەڤالەك و دۆستەك و خزمەكی هەی ل گوندەكی دیتر داخاز دكت وحەز و ڤیان دناڤبەر خەلكێ مەدا زێدەتر دبت ب هەلكەفتەكا هۆسا یا ئایینی و جڤاكی خەلكێ مە پێك شادبن.
ژێدەر:
_ پەروەردا ئێزدیاتی پۆلا دەهێ ئامادەیی
_پەرتۆكا هزر و فەلسەفە دئەدەبیاتا ئایینێ ئێزدیان دا مامۆستا كۆڤان خانكی
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی