پیرۆزگەهێن ئێزدیان ل دەڤەرا عەفرینێ
شكار سالح
باوەرمەندێن ئۆلا ئێزدی ژی وەكی باوەرمەندێن ئۆلێن دی سالوخەتێن پیرۆزداریێ داناینە سەر گەلەك جه و وارێن كەڤن و ئەو ئێخستینە ناڤ سیستەمێ پیرۆزیین ئۆلا خۆ،پشتی كو هندەك ژوان ئێزدیان موسلمان بووین ژناچاری ژی وان دیسان سالوخەتێن پیرۆزیێ لسەر پیرۆزگەهێن خۆ یێن بەرێ پاراستن هەروەكی بەرێ ئەو رێورەسم مان و تێنە گێران ل بەر پیرۆزگەهان ژوان پیرۆزگەهان ( پارسەخاتوون، شێخ حەمید لبەر گوندێ قەستەلجندۆ، شێخ شەرفەدین ل گوندێ بافلونێ، حەجەركێ،مەلەك ئادی ، و چلخانە لگوندێ قیبارێ، شێخ ركاب ل شادێرێ شێخ سەیدی ل گوندێ فەقیرا، شێخ عەلی ل گوندێ باسوفانێ،شێخ بەركات لسەر چیایێ شێخ بەركات ( بەركێت )،پیر جەعفەر ل نێزیك گوندێ مەشالێ لبەر پیرۆزگەها حەنین، پیرۆزگەها مەنێن ل گوندێ سەرێ كانیێ لسەربێلا مەنێن) ئەو هەموو پیرۆزگەهـ ل گوندێن ئێزدیانە،لێ بەلێ موسلمان ژی وان پیرۆز دكن و رێورەسمێن ئۆلی وەكی چرا هلكرن ل شەڤێن چارشەم و ئینیا لبەر پێكدئینن،دبت ئەڤ موسلمان ئەو بن یێن دئاگرێ فرمانان دا ئۆلا خۆ یا ئێزدیاتیێ گوهارت بن و موسلمان ببن بەلێ هەر ئەو رێورەسمێن دەمێ ئێزدی نەهێلاینە.
پیرۆزگەها شێخ بەركات ( بەركێت ):ــئەڤ پیرۆزگەهە لسەر چیایێ شێخ بەركێتە پیرۆزگەه ل باشوورێ باژارێ عەفرینێ یە ب نێزیك (30)كم،بلندیا جیێ وێ (870)م ئەو چیا ژئالیێ باكوور ڤە سەر ب دەشتا جومێ دە شۆر دبت،رووبەرەكێ راست و چارگۆشە لسەر كەپویێ چیایێ شێخ بەركێت هەیە پیرۆزگەه ل ئالیێ وێَ یێ باكوورە،و هەر لایەكێ وێ راستیێ (68)م ئەڤ رووبەر هەموو دیواركریە، دەربارەی ڤێ پیرۆزگەهێ شێخ حسێن ژ شێخێن ئێزدیان دبێژت: ئەڤ پیرۆزگەه یا ئێزدیانە و تێكلیا وێ ب میر براهیم ئادەم كورێ دەرویش ڤە هەیە،رۆژا ئیرۆ پیرۆزگەها شێخ بەركات ژ پیرۆزگەەهێن ئێزدیان یێن گرنگە شاهیا جەژنا سەرسالا ئێزدیان لبەر دئێنە گێران و قوربانی ژی لبەر تێن سەرژێكرن.
پیرۆزگەها چلخانێ:ــ
ئەڤ پیرۆزگەهە لسەر چیایێ لێلون ل باشوورێ گوندێ قیبارێ نێزیك (2)كم دگەلیێ چلخانێ دایە، پیرۆزگەه شكەفتەكە درەخەكی زناری دە هاتیە كۆلان درێژیا وێ (4 هەتا 5م و پانی 3م و بلندی 2م).
پیرۆزگەها مەلەك ئادی:ــ
لسەر چیایێ لێلون ل باشوورێ گوندێ قیبارێ ب دووریا (2)كم ودووریا(300)م ل رۆژهلاتی پیرۆزگەها چلخانێ یە ئاڤایا وێ كلاسیكیە و زنجە،ل ئالیێ پیرۆزگەهێ یێ باكوور نێزیكی(300)م زەهمانەكێ ئێزدیان هەیە هەتا نهۆ مریێن خۆ لێ ڤەدشێرن.
پیرۆزگەها شێخ ركاب:ـ
ل گوندێ شادێرێ یە ئەو ژ پیرۆزگەهێن ئێزدیان یێن سەرەكی بوو زەهمانەكێ ئێزدیان لبەرە ئێزدیێن گوندێن دەردۆرێ وەكی باسوفان، كەفەرزیت، غەزیوێ، ئیسكا، مریێن خۆ لێ ڤەدشێرن.
پیرۆزگەها پارسە خاتوونێ:ــ
ئەڤ پیرۆزگەهە لسەر چیایێ پارسێ یە ل نێزیك گوندێ قەستەل جندۆیە ئاڤایا وێ كەڤنارە ل رۆژئاڤایێ وێ نێزیكی(50)م پیرۆزگەها شێخ ركابە.
پیرۆزگەها شێخ قەسەب(قەساب):ــ
ئەڤ پیرۆزگەهە ل بەر گوندێ كلۆتێ لسەرچیایێ لێلونە/ شێرەوا یە ئەڤ پیرۆزگەهە شكەفتە.
پیرۆزگەها شێخ حمید:ــ
ئەڤ پیرۆزگەه ل باشوورێ رۆژئاڤایێ گوندێ قەستەل جندۆیە نێزیكی(3)كم زەهمانەكێ ئێزدیان لبەر پیرۆزگەهێ یە.
پیرۆزگەها شێخ عەلی:ــ
ئەڤ پیرۆزگەهە ل ناڤ گوندێ باسوفانێ یە.
پیرۆزگەها پیر جەعفەر:ــ
ئەڤ پیرۆزگەهە لبەر گوندێ مەشالێ یە ل باكوورێ پیرۆزگەها حەنێن ب دووریا(70)م.
پیرۆزگەها ئەبو كەعبێ:ــ
ل كێلەكا گوندێ ئەبو كعبێ یە ئەو پیرۆزگەه یە گرنگ بوو ل با ئێزدیان، بەلێ پشتی ئێزدی ژ گوندی دەركەفتین چۆین ل گوندێن دەردۆر ئاكنجی بووین پیرۆزگەه ژی هات بەردان.
هەجركا شێخ حسێن:ــ
پیرۆزگەهەكا كەڤنارە ل باشوورێ گوندێ قیبارێ دچیای دایە.
پیرۆزگەها مەنێن:ــ
ئەڤ پیرۆزگەهە د سەر گوندێ سەرێ كانیێ دایە.
پیرۆزگەها شێخ سەیدی:ــ
ئەڤ پیرۆزگەهە ل ناڤ گوندێ فەقیرا یە ئەو ل ناڤ مالان دا مایە.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی