پەیداكرن و پاراستنا ئاڤێ دگەل جارێن جاران
ئەلیاس نەعمۆ خەتاری
وەكو ئەم دزانین دیرۆك ئەڤێ چەندێ دیار دكت كو ئاڤ ژیانە ئانكو هەر عەردەكێ ئاڤ لێ نەبت ژیان ژی لێ نابت و جی و جوگرافیا هەر جیەكی و هەر مللەتەكی وەسا دیاردكت ئاكنجی بوون هەر دگەل رۆبارا و دەریایان بوویە هەر ژ دەستپێكا پەیدابوونا مرۆڤان هەتا سەردەمێ میزۆبۆتامیا جیهانا دناڤبەرا هەردوو رۆبارێن دیجلە و فورات و هەتا ئیرۆ رۆژ ژبۆ بەردەوامیدانا ژیانێ مرۆڤ لدووڤ ئاڤێ گەریایە،ل دەمێن بەرێ نەچاردبوون هەر ب چ رەنگی با بخۆ ئاڤێ پەیدابكن،بیر و كۆلانا بیرا بۆ پەیداكرنا ئاڤێ ل هەر گوندەكی و باژێرەكی كا ب چ ئاوایی با دێ ل دۆل و نەوال و عەردێن ب رپسە و نزم گەریابانە و دێ دەست ب كۆلانێ كربانە هەتا ئاڤ ژێ دەركەفتبا و پاشی ئەو بیر دێ ب جوانی بەركربانە و ئاڤاكربان و هەكە ئاڤا وێ یا خۆشبا دێ بۆ ئاڤا مالێ دەست نیشانكربان و هەكە ب كێر ڤەخوارنێ نەهاتبا دێ بۆ بژوین و پاقژكرنێ و شووشتنێ و ڤەخوارنا دەواران هاتبا دەست نیشانكرن.
هەلبەت بیرێن ئاڤدانا پەزی حۆدەكا درێژ پێڤە چێدكرن و هەتا نۆكە هندەك وێت ماین و بۆ ئاڤدانا پەزی دۆلكەك ب سەرڤە دروستكرن بۆ كێشانا ئاڤێ و حۆدەك پێڤە ئاڤا دكر ل دەمێ ئاڤدانێ پەز بەردانە سەر حۆدێن ئاڤێ،خەلكێ گوندێن نێزیكی بیرا ب جەرگا و بەرمیل و راویا ئاڤ دكێشانە ناڤمالێ بۆ ڤەخوارنێ و پێتڤیێن دن یێن مالێ دهاتە بكارئینان، ل وەرزێ زڤستانێ و ل دەمێ باران بارینێ و هاتنا بەفر و سر و سەقەمێ خەلكێ گوندا ل وی دەمی دەست ڤالا نەدمان لێ رادبوون ب كۆلانا غەبرێن مەزن ل دەوروبەرێن گوندی و باش تخوم دكرن ژبۆ عەمیاركرنا یان عەمبار ئاڤا وەرزێ زڤستانێ ژبۆ وەرزێن دی كو هەتا نهۆ هندەك غەبر وێت ماین لێ بتریا وان هاتنە خرابكرن ژبەركو كار پێ نەما،دابینكرنا كانیێن گوندا و بەرهەڤكرنا دەوروبەرێن وان كانیا ژبۆ خرڤەكرنا ئاڤێ ب مەرەما مفا ژێ وەرگرتنێ ل وەرزێن دن ب تایبەتی وەرزێ هاڤینێ،ژبەركو ئەڤ وەرزە ژ وەرزێن دن گەرمترە و باران لێ نابارن،هەر دیسان نائێتە ژبیركرن ل دەمێ پالە و جۆتیار دچۆنە سەر كاری خۆ ل ناڤا زەڤی و وەرزان ژبۆ چاندنیێ و چنینێ ب تایبەت ل دەڤەرێن بەر بنی یا چیایان و بن كەندا دێ هاتبانە هندەك جیێن تایبەت كۆلابانە و باش ڤەدابان هەتا ئاڤا كانیكێن زەلال تێ هاتبان بۆ ئاڤا ڤەخوارنێ ل سەر كاری بخۆ بكاردئینان،دیسان ل دەڤەرێن چیایان و ل وەرزێ زڤستانێ ل دەمێ بەفر بارینێ گەلەك خەلك رادبوون ب كارێ هلگرتنا بەفرێ بۆ وەرزێ هاڤینێ لێ چاوابوو ئەڤ كارێ هەنێ؟ دێ هاتبانە كوڕێن گەنج و جحێل دابانە دووڤ ئێك و دوو گرۆپ چێكربان و هەر گرۆپەك بۆ جیەكی چیایی دچۆن بەرەف زنار و دۆلێن تەنگ و دێ بەفر بەردابانە خوارێ بۆ بنی و ئێك دووەكا ل بنی دێ رابانە ئەو بەفر ل وێدەرێ پاراست بانە بجهـ كربانە ل جیێن فێنك و سیبەر و دێ ل وێدەرێ بۆ وەرزێ هاڤینێ كۆمكربان و ل هاڤینێ ئەو بەفر د ئینانە دەر و بۆ تەزیكرن و و ڤەخوارنێ بكار دئینان.
هەروەسا ئەگەر بیێن و بەحسا ئاڤێ و بارانێ بكەین د ئاینێ مە ئێزدیان دا، د ئێزدیاتیێ دا دێ بینین پرە ژ داخوازایێن خێر و بەرەكەتێ و هاتنا بارانێ و پاراستنا خەلكێ ژ مەترسیێن باران و تاڤ و بروسیان، ئێزدیان خوداوەند هەنە بۆ ئەڤێ چەندێ دبێژنێ خوداوەندێن با و بارانا مینا پیر مهمەد رەشان ل پشتا چیایێ مەقلوبی و پیرێ عەورا ل چیایێ شنگالێ كو گەلەك جاران ئێزدی داخوازێن باران بارینێ ژ خودێ دخوازن تایبەت ل سالێن هشكاتیێ و كێم بارانان،داكو ئەو خاس و باب چاك هیڤیەكا خێرێ و داخوازەكێ ژ خودێ بكن كو باران ببارت و سال ژ هشكاتیێ رزگار بت.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی