پێزانين ل سهر زك ئێشانێ وهكو نهخۆشى
نوش نيوز:
شڤان سەعید زێباری نوشدارێ نێشتەجێ دێرینێ نشتەرگەریا گشتی ددەتە دیارکرن کو زک ئێشان ئێک ژ وان نەخۆشیانە کو رێژەکا زۆر یا خەلکی رۆژانە تووش دبنێ ژ ھەموو تەخ و چینێن جڤاکی ژی تووش دبنێ، ئەڤ نەخۆشیە ژی ژ بەر زۆر ئەگەرا تووشی مرۆڤی دبیت، دەمێ مرۆڤ سەرەدانا نوشدارى دکەت بۆ چارەسەریێ دڤێت دەستپێکێ نەخۆش بەرسڤا پرسیارێن نوشدارى بدەت ب ڤی شێوەی:
*جھێ ئێشانێ
(ڤەگوھاستنا ئێشانێ بۆ جھەکێ دى یێ لاشی
دەمێ ئێشانێ(چەند دمینیت)
ئێشانا بەردەوامە یان دھێت دچیت
جورێ ئێشانێ(ئێکسەر یان ھێدی ھێدی دەست پێکر)
دژواریا ئێشانێ(تەحەملێ ناکەت، خۆ دگەڤزینیت، نەرحەتی، ئێشانەکا کێم،..)
جورێ ئێشانێ(سوتن، گڤاشتن)
ب چ تشت ئێشان زێدەتر دبیت(ب لڤینێ، ب خوارنێ)
ب چ تەنا دبیت(بێھنڤەدانێ، دەرمانا)
چ نیشانێت دی دگەل ھەنە( تا، عێلنجی، ڤەرشیان، بەرسوژی، نەمانا حەزا خوارنێ، زکچوون، قەبزبوون، رەشبینیا پیساتیێ، غازات و دەڤیان، وەرمینا زکی، فتق…ھتد)
ئێشانا زکی دوو جورن:
ئێشانا دەملدەست
ئێشانا دوومدرێژ
ئێشانا دەملدەست: نیشانەکا زۆرا دژوارە، نەخۆش ل بەر ناچیت و زۆربەری جاران ژ نشکەکێ ڤە دەست پێدکەت نەخۆش نەشێت خۆ بلڤینیت بەر ئێشانێ، زوربەی جاران بەلکی پێدڤی ب نشتەرگەریێ بیت بۆ نموونە، ھەوکرنا رووڤیکا کورە، پەقینا قەرحا مەعیدێ و دوازدە گرێ، گیریانا رووڤیکا، خوینبەربوونا ھناڤا ..ھتد، بەلکی ژی ب دەرمانا بھێتە چارەکرن بۆ نمونە بەرکێ گولچیسکا، ھەوکرنا پەنکریاسێ، ھەوکرنا مەعیدە و رووڤیکا …ھتد.
ھەروەسا ئێشانا دومدرێژ: نیشانەکا نە ھندا دژوارە، نەخۆش ل بەر دچیت ھێدی ھێدی دەست پێدکەت، ئەگەر پێدڤی ب نشتەرگەریێ ژی بیت نەخۆش دشێت خۆ بگریت ھەتا دەمێ نشتەرگەریا وی دھێت، بەلکی ئەگەرێ ئێشانێ دیوار یان ئەندامێن ناڤ زکی بن یان ژی ل جھێن دیتربن وەکی، جەلتا دلی، ھەوکرنا سیھا، شەقیقا زکی …ھتد.
گۆتژى: “ھندەک ئاریشێن دیتر ژی یێن ھەین وەکو ئاریشە و وەرەمێن بڕبڕا پشتێ، تەلاسیما مەنجەلی، ژەھراوی بوون ب مادێ رساسی …ھتد”.
زکێ مروڤی ٩ بەشا دھێتە دابەشکرن دا ب ساناھیتر ب ڤی شێوێ خوارێ :
* ئێشانا سەرێ مەعیدێ: ھەوکرن یان قەرحا مەعیدێ، ھەوکرنا زراڤێ، قەرحا دوازدە گرێ، ھەوکرنا پەنکریاسێ، جەلتا دلی(کێم جارا)، فتق…ھتد.
* ئێشانا ل بن پەراسیا رەخێ راستێ: ھەوکرنا زراڤێ، ھەوکرنا بوریێت زراڤێ، ھەورکرنا مێلاکێ، ھەوکرنا ژێریا سیھا راستێ.
* ھەوکرنا بن پەراسیا رەخێ چەپێ: ئاریشێت تەحێلکێ، قۆلۆن، ھەوکرنا ژیریا سیھا چەپێ.
* ئێشانا دەوروبەرێ نافکێ: ئارێشێن روڤیکا زراڤ، دەست پێکا ھەوکرنا روڤیکا کورە.
* ئێشانا تەنشتا راستێ: ھەوکرنا گولچیسکێ، لڤینا بەرکێ گولچیسکێ.
* ئێشانا تەنشتا چەپێ: ھەوکرنا گولچیسکێ، لڤینا بەرکێ گولچیسکێ.
* ئێشانا بنێ زکی لایێ راستێ: ھەوکرنا روڤیکا کورە، فتق، ئافرەت(سورا ھەیڤانە، حەملێ دەرڤەیێ رەحمێ، ئاریشێت مال ھێلکێ.
* ئێشانا بنێ زکی لایێ چەپێ: ھەوکرنا روڤیکا کورە، فتق، ئافرەت(سورا ھەیڤانە، حەملێ دەرڤەیێ رەحمێ، ئاریشێت مال ھێلکێ.
ئێشانا بنێ زکی نیڤەکێ، ھەوکرنا میزلدانێ و جوبارێت میزێ، ئافرەت(ھەوکرنا رەحمێ).
ئەگەر ئێشانەکا زۆر یا دژوار بیت ڤان رێنمایا بکاربینە:
* بێھنڤەدان و چۆ خوارنا نەخۆ و ڤەخۆ
* ھەولبدە زوترین دەم خۆ بگەھینی یە نەخۆشخانێ
* ل دەف خۆ چ ئازار شکێنا نەخۆ، چونکو بەلکی دەست نیشانکرنا نەخۆشیا تە ب زەحمەت بێخیت
* زانیاریێت ئێشانا خۆ ب دروستی بۆ نوشداری بێژە
دەست نیشانکرنا ڤێ نەخوشیێ:
* زانیاریێن نەخۆشی
* پشکنینا فیزیکی(دەستی)
* پشکنینێت خوینێ
* تیشک و سونار
ب ڤی شێوەی دێ ئەگەرێ ئێشانا زکێ نەخۆشی ھێتە دیارکرن
چارەسەری زک ئێشانێ
ل دوڤ جورێ ئەگەرێ ئێشانا زکی دھێتە گوھرین، بەلکی نەخۆش پێدڤی ب ئێک یان ھەمی ژڤان خالێن خوارێ بیت.
* پێدڤی ب چارەسەریێ نەکەت، تنێ رێنمایی بۆ نەخوشی ھەبن
* چارەسەری ب رێکا دەرمانا
* نەشتەرگەری
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی