بنگەهێ لالش بوویە جیەكێ ئەكادیمی ل هەرێما كوردستانێ
خالد خدر
تێتە زانین هەر ژ كەڤندا دووژمنا نەهێلایە ئێزدی ب ئارامی و تەناهی بژین وەك ڤان مللەتێن دی ، هەر چەندە ئێزدیا ل هیچ وەختەكی دا هێرش و زۆرداری نەبرینە سەر چ مللەتان.
ئێزدی مللەتێ ئاشتیخواز و مرۆڤ دۆست ل ڤێ دەڤەرێ بەردەوام تووشی هێرشێن تووند وقركرنێ بوویە ژ ئالیێ مللەتێن دەوروبەرێن خۆ و هەموو ب پالدان و دەستپێشخەریا دەستهەلاتدارێن ڤێ دەڤەرێ ، و گونەها وان بتنێ ئەوە كو ئێزدی بوون،و هەر جارەكێ ب بەهانەكێ و ناڤەرۆكا وان هێجەت وبەهانەیا هەر ئێك بوو ئەو ژی (ئۆل) ئانكو دوژمنا بەردەوام هەول ددان ئۆلا وان بگهۆرن و ڤی گەلێ دێرین وكەڤن ژناڤ ببەن و نەهێلن ژ هەبوونێ ، كو ناسنامە وهەبوونا ئێزدیان دزڤرتە بەری هەزارێن سالان،بەلێ ب مخابنی ڤە كەرب وكینا وان دوژمنا نەشكەست ب وێ چەندێ هەموویێ سەرەرای وێ درندایەتێی و هۆڤایەتیا ئینایی سەرێ گەلێ ئێزدی، بگرە ژ كوشتن و تالانكرن وسۆتنا گوندێن ئێزدیان و رەڤاندن و كەنیزەكرنا كچ و ژنان كرین و فرۆتنا وان ل بازارێن نەخاسێ،دوژمن و دەستهەلادارێن دەڤەرێ بگرە ژ ئۆسمانیا و سەفەویا و تا دگەهتە رژێما بەعسا گۆربەگۆر ل عێراقێ، ئەو رابوون ب ئاراستەكرن و كرێكرنا نڤیسكار و گەرۆكان و ئەوان تشتێن سەیر و دەگمەن لسەر ئێزدیان ڤەگێران و نڤیسین ژبلی بوختان ونەوەیێن دوور ژ راستیێ و رەوشتێ مرۆڤایەتیێ ، كو پرۆپاكندێن مەزن لدووڤ ئێزدیان گۆتن،و لبەر چاڤێن خەلكێ بیانی ئێزدی ب كافر و بێ باوەر و گونەهباركرن ب تاكپەرێسیێ، كو ب مخابنی ڤە تا نۆكە ژی شوونوارێن وان پرۆپاكندە و پوختانا ماینە لسەر ئێزدیان ب شێوەكی نەرێنی و خراب ، و ئەڤ كریارێن هەنێ ل ڤی چەرخێ نوو ژی هاتنە سەرێ ئێزدیان ژئالیێ رژێمێن عێراقێ یێن ئێك لدووڤ ئێك ب تایبەتی رژێما بەعسا گۆربەگۆر كو نڤیسكارێن خۆیێن شۆڤێنی ئاراستەكرن بۆ نڤیسینا تشتێن نەوەی وكرێت لسەر ئێزدیان ب تایبەتی گهۆرینا ناسناما وان یا نەتەوەی و گرێدانا وان ب نفشێ عەرەبی ڤە و بنەمالا ئەمەوی، ل وی دەمی هەژمارەكا نڤیسەر وخەمخۆرێن ئێزدیاتیێ هەولدان ڤان پوختان و پرۆپاكندان لسەر مللەتێ خۆ بدەنە ئالیەكی و راكەن ئەوژی ب رێیا دامەزراندنا یانەكێ یان كۆمەلەكێ یان بنگەهەكێ جڤاكی و رەوشەنبیری، بەلێ جیێ داخێ یە كو رژێمێ هەموو هەولێن وان ژناڤبرن.
پشتی سەرهلدانا پیرۆزا بەهارا سالا(1991) و ئازادكرنا پشكەكا مەزن ژ ئاخا كوردستانێ و ئێزدی وەك هەموو پێكهاتەیێن كوردستانێ شادبوون بڤێ ئازادیێ، ودەرفەت هاتە پێش بۆ ئێزدیان ژی و هەموو رێورەسم و بیرەوەریێن خۆ یێن ئۆلی ب ئازادانە گێران و ب رێڤەبرن ، و ئەو بوو ل رۆژا (12/5/1993) بنگەهێ لالش یێ رەوشەنبیری و جڤاكی ل دهۆكا داسنیا هاتە دامەزراندن،لسەر دەستێ ژمارەیەكا بژارە یا رەوشەنبیر و كەسایەتیێن ئێزدی و ب پشتەڤانی و پیرۆزباهیا حكوومەتا هەرێما كوردستانێ، كو ئێكەمین بنگەهێ تایبەت بوو ب ئێزدیان ڤە، پشتی ئازادیا عێراقێ ل سالا(2003)ێ هەموو دەڤەرێن كوردستانێ هاتنە ئازادكرن و دەڤەرێن ئێزدینشین ژی دگەل دا هاتنە ئازادكرن و بنگەهێ لالش سنوورێ ئێزدیان چالاكیێن خۆ بەرفرەهتر لێكرن و هەموو تایی و نڤیسینگەهێن خۆ ل دەڤەرێن ئێزدینشین دانان، و جڤاكێ ئێزدی گەشەپێدان و پێشكەفتنەكا بەرچاڤ بخۆڤەگرتن ژ هەموو ئالیان ڤە.
بنگەهێ لالش نهۆ بوویە جیەكێ ئەكادیمی یێ مەزن لسەر ئاستێ هەرێما كوردستانێ، ژئالیێ رەوشەنبیری و نەتەوەی و جڤاكی ڤە ،هەروەسا بوویە لێڤەگەرەكا گرنگ بۆ لێكۆلینان و نڤیسەران و بنگەهێ لالش ب هەزاران ئەندام هەنە كو بتریا وان خودان باوەرنامێن زانستی نە و كادرێن كارگێری نە و رۆژنامەڤان و مامۆستانە.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی