شبكة لالش الاعلامية

مه‌هدی حه‌سه‌ن: بێلندێن پیرافات (دبێژنێ بێلندێن پيرا)

تۆرا لالـش/مه‌هدى حه‌سه‌ن موراد
جەژنا عیدا بێلندێن پیڕافات دبێژنێ (پێلندێن پیرا) جەژنەكا كەڤنه‌ و بەرى ھاتنا شێخادى ئەڤ جەژن و پيرانى ھەبوويە وەك ئەركەكى ئۆلى ھەر سال ئەڤ جەژنه‌ دئێتە گێڕان.
ل ھەفتیا ئێكێ ژ چلێ زڤستانێ ل نك پیرێن پیرافات و مجێوڕێن پیرافات ب چەند ڕێوڕەسمان ل مالا مجێورێ پیرافات و ل ھەر گوند و جیەكی نيشانێن پيرافات ھەبن ئەڤ پير ڤان رێورەسما د گێرن و دبتە جەژن ل وی جهی، ئەڤ رێورەسمه‌ ھەر ژ كەڤن دا ھەبووينە دگەل پيرانيێ بەرى ھاتنا شيخادى گيانێ من گورى.
ھەر بۆ زانين دوو جۆرێن ڤان پێلندا ھەينە ئێك د بێژنێ بێلندێن پيرا ئانکو بێلندێن پیرافات، ئەڤ بێلندێن ئەم بەحس دكەين و ئێك بێلندێن گشتى يێن مللەتى ھەموويێ كو پشتى ئينيەكا دى ژ بێلندێن پيرا دئێن، بەلێ بێلندێن گشتی چەند رێورەسمێن تايبەت ھەنە د جوداھيى ڤێ جەژنا بێلندێن پيرافاتن، ژبەركو مەزاڕگەھێ پیرافات ل گوندێ مەھەتێ ھەیه‌ ئەڤ جەژنه‌ ل گوندێ مەھەتێ دئێتە گێران و رێورەسم ژى ب ڤی ڕەنگی نە:
١- ل ھێڤارا عیدێ چڕایێ خاسێن گوندی دئێتە ھلكرن و ھەر مالەكا پیرێن پیرافات ھەبن چڕایی ھلدكەن.
٢- خەلكێ گوندی و باب چاك و كەسانێن ئاینی قەستا مالا مجێورێ گوندی دكەن و ل جيەكى خرڤه دبن ژ بەركو قەول و قەسیدە و خزێموك دئێنە گۆتن ژلايێ كەسانێن ئاينى ڤە و كوچەك ل دەفتەرا خودا دکەفت ل حالو ئەحوالێ ئێزدیان دنێرت، ل وێ شەڤێ ھەتا بەرێ سپێدێ نابت كەس بنڤت ئەڤێن پشکداری ڕێ و رەسمان دكه‌ن دڤێت خلمەتێ ب کەن و دگەل مالا مجێوری سماتێ بەرهەڤکەن.
٤- هەر کەسەکی مرازەک و هیڤیەک هەبت ل ڤێ شەڤێ خێرێ ب کەت نەخاسمە ل دروستکرنا کەشکێ (سماتی) و ژ دل و مراز بچتە سەر دسکا کەشکێ و هیڤی و مرازێن خو ب خوازت و دەست پاڤێت کەڤگیرێ سێ جارا وێ کەشکێ تێکڤەدەت ب نیەتەکا باقژ دێ مراز حاصل بت.
٣- سبا ڤێ ڕۆژێ دبتە جەژن و دبێژنه‌ سماتێ (كەشكا مالا پیرا) ئەڤه‌ ب شەڤ هاتیە دروستکرن هەتا بەرێ سبێ ل مالا مجێوری ژ لايێ كچكێن بوكر ڤە ل سەر گوندیا دێ ئێتە بەلاڤكرن.
٤- دیسا سبەیكێ خەلكێ گوندی قەستا مالا مجێوری دكەن ژبۆ پیڕۆزباھیا جەژنێ ل مالا مجێوری و ل ئێك و دوو و پێكڤە سماتێ و شریناھیێ دخۆن.
هندەک سەبەقەیێن پیرافات:
جەما دبوون جوملەتە
چی پیرەکی ب ئوسفەتە
پیرافات ژێ دچن کەرامەتە
جەما دبوون مال و جۆقە
دلێت ئێزدیان کەتبوونه‌ شایی و شۆقە
پیرافات مابوو سوڕ ل فۆقە
جەما دبوون مال و پیرە
هەی مێردارۆ یی فەقیرە
پیرافات کرە خاسێ میرە
رێیا ژ رێیا نەچێرە
تێ هەینە خاسێت جەبێرە
پیرافات کرە پیرێ شاهێ مێرە
رێیا ژ رێیا نورینە
تێ هەینە خاسێت زەرگوینە
پیرافات کرە پیرێ شەمسەدینە.
ژێدەر :
– سەبەقە و جھێن نیشانگەھا من ژ رێزدار پیر خەلات ئەلیاس زانایێ ئولی وەرگرتینە.
– – پەرتوكا پەروەردا ئێزدیاتیێ .

تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی

___

قوتابخانەیەكا ئەلمانی قوتابیەكێ‌ ئێزدی خەلاتكر

Lalish Duhok

میر تەحسین بەگ ڤه‌گه‌ريا هەرێما کوردستانێ

Lalish Duhok

پتری 1572وەلاتیێن ئێزدی دكارەستا شنگالێ‌ دا هاتینە كوشتن

Lalish Duhok