نەخۆشیێن مرۆڤان 80% ژ ژینگەھێ پەیدا دبن
نوش نيوز:
رێژا کەسکاتیێ پێدڤی یە 20% کێمتر نەبیت، ھەر ل گۆرەیی گۆتنێن پرۆفیسۆرێ ھاریکار د بوارێ ژینگەھێ، کێمبوونا رێژا کەسکاتیێ، CO2 دناڤ ھەوایی دا زێدە دکەن، غازاتێن نیترۆجین دناڤ ھەوایی دا زێدە دبن، پیسبوونا خوارن، ڤەخوارن 80% ئەگەرێن پەیدابوونا نەخۆشیێن مرۆڤانە.
پرۆفیسۆرێ ھاریکار د. عۆمەر محەممەد، سەرۆکێ پشکا ژینگەھێ ل زانکۆیا زاخۆ، بو نۆش نیۆز دیار کر رەۆشا ژینگەھێ یا ل ھەرێما کوردستانێ ب گشتی ل پارێزگەھا دھۆکێ ب تایبەت یا خڕایە، ژبەر ل گۆرەیی ستاندەرێن جیھانی پێدڤی یە رێژا کەسکاتیێ د باژێران دا دناڤبەرا 20 بو 25% ژ عەردێ کەسکاتیێ بھێتە تەرخانکرن گۆت: “نۆکە ل زاخۆ 2% ژ عەردێ بو ژینگەھێ ھاتیە تەرخانکرن، ئەڤە ئێک ژ ئەگەرانە کو نەخۆشیێن مینا پەنجەشێرێ زێدەبن”.
ژینگەە ژ پێنج تشتان پێکدھێن، خوارن، ئاڤ، ھەوا، رووەک و ئاژەل. لدووڤ راپۆرتێن ساخلەمیا جیھانی، 80% ژ نەخۆشێن مرۆڤ و ئاژەلی ژ ژینگەھێ پەیدا دبن، کەواتە ئاڤا پیسا دھێتە دناڤ ئاڤا ڤەخوارنێ دا و چاندن ب ئاڤێن پیسبووی دھێتەکرن، ئاژەل ب ئاڤ و عەلەفێ پیس دھێتە بخۆدانکرن، گیانەوەر گیایێ پیسبووی دخۆن، و گژووگیا ب ئاڤا نەپاقژ مەزن دبن و مرۆڤ بکاردئینن، ئەڤە ھەموو برێکا ڤایرۆس و میکرۆباتان بو ناڤ گیانێ مرۆڤان دھێنە ڤەگۆھاستن.
ل گۆرەیی زانیاریێن د. عۆمەری محەممەد، ھەر دارەک ئۆکسجینێ بو چوار مرۆڤان درۆستدکەت، ھەتا شەش مەتران ئۆکسجینێ دەتە دەورۆبەرێن خوە گۆت:” پێدڤیە مرۆڤ د حەۆشا خۆدا داران بچینن، گۆل و دارێن بچووک دژۆرێن خۆڤە بدانن، دەرگەە و پەنجەرێن ژۆران ل سپێدە و ئێڤاران بھێنە ڤەکرن، دا رێژا ئۆکسیجین دناڤ ھەوایی دا بەردەوام بھێتە گۆرین و زێدەکەت”.
ل دووڤ پێشنیازا پرۆفیسۆرێ ھاریکارێ زانکۆیا زاخۆ، پێدڤی حکۆمەتا ھەرێما کوردستان و وەزارەتا ساخلەمی کادرەکێ بسپۆرێ ژینگەھێ پەیدا بکەن، دەرفەتەکا زێدەتر ب ژینگەھێ بھێتەدان و گۆت:”بۆ ھندێ رێژا CO2 دناڤ ھەوایی دا بھێتە کێمکرن، غازاتێن نیترۆجین، و دۆکێلا ترۆمبێلان ھەموو مادێن ژەھراوی نە بو مرۆڤ و ئاژەلان زیانبەحشن، پێدڤی یە ھێزەکا دن یا ژینگەھێ پەیدا بکەین، بو ھندێ کێمترین زیان بەر مرۆڤ و ئاژەلان بکەڤن، بو ھندێ مرۆڤ ھەست ب ئارامیێ بکەن”.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی