دێ چ رویدەت ئەگەر هەمى خەلکێ سهر عەردى د ئێک دەم دا خۆ بلند بکەن؟
گاڤ نیوز
ئەگەر هەمى مرۆڤێن ل سەر عەردى دژین کو پترى 7 ملیارانە هەمى ل جهەکێ هندى نیویۆرک بۆ نموونە کو رووبەرێ وێ 987 کیلۆمەترێن دوجارن خڕڤەببن و هەمى پێکڤە خۆ ب بلنداهیا 30 سەنتیمەتران بلند بکەن، دێ عەرد تووشى کارتێکرنێن مەزن بیت وەکى عەردهەژەکا مەزن کو ببیتە ئەگەرێ تسونامیەکێ و هەروەسا دێ رێژەیەکا مەزنا وزێ بەرهەم هێت دەمێ هەمى پێکڤە دکەڤنە سەر عەردى.
سایتێ ’بزنس ئینسایدەر’ ب پشتبەستن ب بۆچوونێن دو زانایێن فیزیایێ ل ئەمریکا پۆل سوتر و مارک بۆسلۆگ دیارکریە: ئەگەر هەمى مرۆڤێن ل سەر روویێ عەردى د ئێک دەم و جهـ دا خۆ بلند بکەن، دێ کارەساتێن جیهانى یێن مەزن ژێ پەیدابن وەکى پەیدابوونا بیڤەلەرزەکا ب هێز ب پلەیا 4 تا 8 یێن رێختەر کو دێ بیتە ئەگەرێ تسونامیەکێ کو بلنداهیا هەر پێلەکا ئاڤێ 30 مەتر بن، زێدەبارى کو دێ بیتە ئەگەر وێرانیەکا مەزن ب پر و هێلێن ئاسنى و ئاڤاهیان بکەڤیت.
هەروەسا دێ دەنگەکێ مەزن ب هێزا 200 دیسیبێلان ژێ بەرهەم هێت کو ئەڤ هێزا دەنگى دێ بۆ مرۆڤى یا کۆژەک بیت کو ب کێماسى دێ پەردەیێن گوهێن مرۆڤان پەقینیت هەروەسا دێ مەزنترین هێزا دەنگى بیت ل سەر روویێ عەردى، کو ئاشکرایە دەنگ ب هێزا 120 دیسیبێلان دەرازینکا ئێشانێ یە ژ بۆ مرۆڤان.
هەردو زانایان دیارکر ژى کو ڤەرێژێن وێ خۆ بلندکرنێ ناگەهنە ئەسمانى و عەرد ژ مەدارێ خۆ یێ دەستنیشانکرى نادەرکەڤیت خۆ ئەگەر هێزا وێ خۆ بلندکرنێ چەند بیت.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی