بنگەهێ لالش ب دەستكەفتەكێ گرنگێ بزاڤا رزگاریخوازا كوردستانێ دئێتە ناسین
مەهدی حەسەن
بنگەهێ لالش ب هەبوونا كادرێن خودان شیان و بسپۆر د وارێ ئێزدیا و ئێزدیاتیێ دا ب هاریكاری و پشتەڤانیا حكوومەتا هەرێما كوردستانێ و كەسایەتیا سەرۆك بارزانی دێ چرایێ لالش هەردەم یێ گەش بت،پشتی ئەڤە ماوێ سالەكە هاریكاریێن مادی ژلایێ حكوومەتا هەرێما كوردستانێ ڤە گیرۆبووین و نەگەهشتینە دەستەیا بلندا بنگەهێ لالش ژبەر رەوشا دارایی و ئەو قەیرانێن هاتین پێش لسەر ئاستێ ناڤخۆیی و دەرڤە نەخاسمە رێنمایێن كۆرۆنا، تا رادەیەكی سستیەك چێ ببوو د كار و چالاكیێن تەڤایا كۆمەل و رێكخراوێن(NGO)و سەنتەرێن رەوشەنبیری ل كوردستانێ و عێراقێ،بەلێ ئەو گیانێ رەوشەنبیری و خۆبەخشیێ كادرێن لالش ئەڤ بۆشایەتی یە ژی پركربوون و نەهێلان كاروانێ خەباتێ ب سەكنت.
ب سوپاس و پێزانینێن بلند ڤە، ب رازەمەندی و پشتەڤانیا رێزدار مەسرور بارزانی سەرۆك وەزیرێن حكوومەتا هەرێما كوردستانێ كاروانێ خەباتا بنگەهێ لالش دێ بەردەوام بت، ب گیانەكێ گەرمتر و خورتر ژبۆ خزمەتكرنا جڤاك و تایبەتمەندیا ئێزدیان یا ئۆلی و رەوشەنبیری و جڤاكی لدووڤ لێدوانا بەرێز شێخ شامۆ سەرۆكێ بنگەهێ لالش دایە خویاكرن ، یە چاڤەرێكریە بۆ حكوومەتا هەرێما كوردستانێ پالپشتیا بنگەهێ لالش بكت و نەهێلت ئەڤ دەزگەهێ پیرۆز بێ بەهر بت ژ داهاتێ حكوومەتا هەرێمێ، ژبەركو ئەڤە (28)سالن بنگەهێ لالش بەردەوام وەكی دەزگەهەكێ نەتەوەیی و ئاینی و رەوشەنبیری و جڤاكی دناڤا سازیێن هـەرێما كوردستانێ دا كار دكت د هەر بوارەكی دا، كەد و خەباتا بنگەهێ لالش نائێتە ڤەشارتن ژبەركو هەر گاڤ ل رێزا ئێكێ بووینە لسەر ئاستێ كوردستانێ و عێراقێ ئەگەر بەراورد بكەین دگەل رێكخراو و سەنتەرێن رەوشەنبیری،لەوا ژی بنگەهێ لالش لسەر ئاستێ كوردستانێ ب دەستكەفتەكێ گرنگێ بزاڤا رزگاریخوازا كوردستانێ دئێتە ناسین كو ژسالا(1993)ێ لژێر دروشمێ (لالش كانیەكا زەلالە دهورتە د رووبارێ رەوشەنبیریا كوردیدا) ئاڤا بوو و هاتە دامەزراندن،دگەل هەموو ئالۆزی و ئاستەنگێن دكەفتنە پێشیا ڤی بنگەهی دا، لێ ب هـەولدان و ماندیبوونا رەوشەنبیر و ئەكادیمی و خەمخۆرێن كەلتۆر و جڤاكا ئێزدیان بنگەهێ لالش خۆ راگرت بەردەوام پێشكەفت و وەكی دەزگەهەكێ نەتەوەیی و ئاینی و رەوشەنبیری و جڤاكی دناڤا سازیێن هـەرێمێ دا جیـەكێ هێژا گرت، ژبەركو ل دەستپێكا بنگەهێ لالش هاتیە دامەزراندن ب راستی د قۆناغەكا سەخت و دژواردا دەرباز دبوو(90%) ژ ئێزدیا لژێر دەستێ رژێما بەعسا ژناڤچۆیی یا گۆربەگۆر بوون و(10%) د ئازادبوون ل هەرێما كوردستانێ،بنگەهی لالش خەونا هەموو دلسۆزێن ئێزدیاتیێ بوو لسەر دەستێ ژمارەكا رەوشەنبیر و كەسایەتێن دەگمەن ب پالپشتیا حكومەتا هەرێما كوردستانێ هاتە دامەزراندن ل رۆژا (12/5/1993)ێ ل دهۆكا داسنیا.
ل ڤان سالێن بۆری پشكەكا زۆر ژ ئێزدیخانێ د ڤەقەتیایی بوون ژ كوردستانێ هەتا سالا (2003)ێ ڤی بنگەهی رۆلەكێ ئەكتیڤ یێ گرنگ گێرا بوو و بوو جیێ بالكێش و سەرەنج راكێشیا هەموو خەلكێ كوردستانێ نەخاسمە ئێزدیا ب دەستكەفتەكێ مەزن دا زانین، پشتی ئەڤ زولم و زۆرداریا ل ئێزدیا هاتیە كرن لسەر دەستێ حكومەتێن شۆڤینی و دكتاتۆر ل ڤان چەرخێن بۆری و نهۆ بڤی تەرزی حكوومەتا كوردستانێ رێز ونەوازشا ل ئۆلا ئێزدیاتیێ بێتە كرن و ئێزدی د ئازاد و سەرفراز بن ب راستڤەكرنا شاشیێن لسەر ئێزدیا هاتینە بەلاڤكرن و ئەو بوختانێن لسەر ئێزدیاتیێ دبێژن، رەوشەنبیر و زانایێن ئۆلی و كەسایەتیێن ئۆلی تێهنیێن ئێزدیاتیێ بوون ل وان(12) سالا كارین ئێزدیاتیا راست و دروست و لسەر دەستێ كور و كچێن ئێزدیان بنڤیسن و ل جیهانێ بدەنە ناسین ئەڤ كەد و خزمەتا بنگەهێ لالش چوو جارا نائێتە ژبیركرن،ژبەركو ماندوبوونەكا زۆر دیتن بۆ ناسینا ئێزدیاتیێ، لێ تشتێ مرۆڤ پێ دلخۆش پشتی ئازادیا عێراقێ ل سالا(2003)ێ و ئێزدیخان ژی هەم هاتیە ئازادكرن بنگەهێ لالش خەملا خۆ دا هەموو جیێن ئێزدی لێ هەین و بوو جیێ باوەریا رەوشەنبیر و نڤیسەر و رۆژنامەڤانا دناڤا ڤی بنگەهی دا كارین ب رۆلێ خۆ بلەیزن،هەروەسا نڤیسینگەه و تایێن بنگەهێن لالش ل هەموو كۆمەلگەه و باژێرێن شێخان و شنگال و باشیكێ ل ڤێ داویێ ل هەولێرا پایتەخت و ئەورۆپا ل ئەلمانیا هاتنە ڤەكرن و رۆلەكێ بلند د هەموو بوارێن جڤاكی و رەوشەنبیری دا هەبوون (38) بنگەه و نڤیسینگەهێن لالش كەتن قادا خەباتێ و خزمەتێ و هەڤركیێ دگەل رێكخراوێن جڤاكێ سڤیل و رێكخراوێن(NGO) ل كوردستانێ و عێراقێ ئەگەر بەراورد بكەین لسەر ئاستێ عێراقێ و كوردستانێ ژبۆ ئەنجامدانا بزاڤ و چالاكیا ب پلە ئێك بنگەهێ لالش دئێتە ناسین و یە بێ هەڤركە د كارێ خۆ یێ رەوشەنبیری و جڤاكی دە.
بەلێ ئەو خزمەتا ئۆلی یا بنگەهێ لالش و رۆژناما دەنگێ لالش كری و بەرسنگێ نەیارێن ئێزدیاتیێ گرتین و ئەو قەول قەسیدە و ئێزدیاتیێ و دیرۆكا راستەقینە دایە زانین وهەموو دیكۆمێنت كرین و ب سەدا پەرتۆك لسەر هزر و بیرێن ئێزدیاتیێ بەلاڤكرین و ڤەكۆلین دروستكرین و پەروەردا ئێزدیاتیێ ل هەر دوازدە پۆلا دەرئێخستین بۆ قوتابێن ئێزدی و رۆژنامە و گۆڤار و مالپەرێن تۆرێن كومەلایەتیی وهتد،لسەر ڤی بنیاتی ئێزدیا ب گشتی و دۆست و هەڤال و دلسۆزێن ئێزدیاتیێ ئەڤێن بسلمان و مەسیحی وهەر ئاین و مەزهەبەكی رێزەكا تایبەت بۆ بنگەهێ لالش هەبووینە و ب لێڤەگەریا ئێزدیاتیێ دئێتە ناسكرن و هەر كەسەكێ ڤیا بت تشتەكی دروست ژ ئێزدیا بزانت سەرەدانا بنگەهێ لالش كریە،سەركردایەتیا سیاسی و حكوومەتا هەرێما كوردستانێ و سەرۆكاتیا هەرێما كوردستانێ دگەل سەرۆك بارزانی ڤێ راستیا بنگەهێ لالش دزانن كو دەستكەفتەكێ مەزنێ ئێزدیایە و نەیار و دوژمن و داگیركەر هەولا نەمانا ڤی بنگەهی ددەن،بەلێ ب هەبوونا مالا بارزان ئەم ئێزدی د پشت راستین دێ ب هەموو مافێن خۆ شادبین و ئێزدیاتی هەر گاڤ دێ دگەشەكرنێ دا بت.
جیێ شانازیێ یە سەرەرای قەیرانێن بەرۆكا هەرێما كوردستانێ گرتین كاروانێ خەباتێ بنگەهێ لالش نە راوستاند و د رژد و بەردەوام بوون لسەر بزاڤ و چالاكیا و خزمەتكرنێ و بێ ئۆمێد نەبووین دێ ل رۆژەكا نێزیك ئەڤ كاودانێن نالەبار دەرباز كەین و گۆرەپانا خەباتێ چۆلنەكرن،تشتێ ئەم پێ دلخۆش و سەرفەراز جارەكا دی دێ رۆژناما دەنگێ لالش كەفتە بەر دەستێن خووندەڤانە و دێ ئێتە وەشاندن دگەل سایتێ لالش،جارەكا دی لالش دێ گەهتە هەموو گوند و كۆمەلگەهێن ئێزدیخانێ و رەوشەنبیر و فەرمانبەر و كەسایەتیێن خووندەڤان دێ ب دەنگێ لالش شاد بن ، ژبەركو هەموو گۆڤار و رۆژنامە وەكو پێتڤی ناگەهن گوند و كۆمەلگەهێن ئێزدیان ب تایبەت و كوردستانێ ب گشتی.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی