شبكة لالش الاعلامية

ئه‌ڤرۆ ڤالانتاينه‌

ئه‌ڤرۆ ڤالانتاينه‌
ئەڤرۆ نیوز:

جەژنا ئەڤینداران کو ب ڤالنتاین دھێتە نیاسین ئێکە ژ بەربەلاڤترین جەژنێن جیھانی کو تایبەتە ب ئەڤینداران و کەسانێن خودان خوشتڤی ب تایبەتی کچ و کور ، و سالانە ل جیھانێ ب چەندین چالاکیێن جوداجۆدا دھێتە ساخکرن و ئەڤیندار گولاێن سوور پێشکێشی ھەڤدوو دکەن ، ل ڤان چەند سالێن دوماھیێ جەژنا ئەڤینداران ل کوردستانێ ژی دھێتە ساخکرن ، شارەزایەکا جڤاکی ددەتن دیارکرن کو چێروکا ڤالنتاین ئەفسانە و فەلسەفەیەکا رومانسیا نەدیارە و دیتنا وەلاتەکێ بو وەلاتەکێ دن جودایە.

دەستپێکێ جیھاد عەبدوللا خودانێ گولخانا نازک ل شێلادزێ دیارکر کو د جەژنا ڤالنتاینێ دا ئەو ھژمارەکا باش یا دیاری و گولان دفروشن و پرانیا ئەو کەسانێن کو دکرن گەنجن و بۆ ئەڤرۆ نیوز گۆت: ( گول ئێکە ژ نازکترین دیاریێن مفادار و سەرنجراکێش بو کەسا/ێ بەرامبەر ئەڤا چوو نەساخ بیت یان ئەڤیندار ، یان ب ھەر ھەلکەفتەکا دن بیت ، و شێوازێ دانا دیاریان تا رادەیەکێ دجڤاکێ مەدا شاشی تێدا ھەنە بو نموونە کەسە ب نەخوشیا شەکرێ کەفتیە نەخوشخانێ و دەما کو کەسەک دچیتە سەرەدانا وی دێ کارتونەکا شیرینیان بو بەت کو ئەڤ یەک ھەڤدژی ئێکە، بەلێ ئەگەر گولەکا جوان بوو ببەت دێ بێھنا نەساخی پتر فرەە بیت و ھەست ب ئارامی و دلخوشیەکێ کەت )

زێدەتر گۆت: ( پرانیا ئەو کەسانێن کو دجەژنا ئەڤینداران دا گولان دکرن کولێن سورن ب تایبەتی گولێن سرۆشتی ، و گولا سوور زێدەتر و ئەڤینداران دھێتە بکارئینان ، و پشتی کو قەیرانا دارایی درۆست بووی بەھرا پتریا داخوازی لسەر گولێن ئەرزان ھەیە ، و پشتی کو تەکنولوجیا و ئەنترنێت پەیدابوی و پێکەفتن کەفتیە کوردستانێ تێگەھشتنا خەلکی بو جەژنا ئەڤینداران ھاتیە گوھرین و خەلک زێدەتر گرنگیێ ب گول و دیاریان ددەت )

چیمەن ھەورامی شارەزایا جڤاکی دیارکر کو جەژنا ئەڤینداران خوشترین و ب تامترین رۆژە دناڤبەرا دوو کەسێن ئەڤیندار ، و ئەڤیندار ب مەرەما ب ھێزکرنا ئەڤین و پەیوەندیێن خوە گولێن سوور و دیاریان پێشکێشی ھەڤدوو دکەن بۆ ئەڤرۆ نیوز گۆت: ( ژن و زەلام یان ئەو کەسانێن کو ئەڤیندارن د سالێ دا پێدڤی ب نووکرن و ب ھێزکرنا پەیوەندیێن خوەیێن ئەڤینداری یە ، و راستیا ڤالنتاینێ ژی بتنێ ئەو نینە کو کەسەک گولەکا سوور بدەت کەسەکا/ێ بەرامبەر بەلکو ڤالنتاین ئەوە کە مرۆڤی دژیانا خوە دا کەسەک ھەبیت ھەست ب حەز و ئارزەیێن دل و دەرونێ مرۆڤی بکەت و ھەست نەکەت کو کەسەکێ/ا پشتگوهـ ھاڤێتیە)

زێدەتر گۆت: (ھەر چەند چێروکا رۆژا ئەڤینداران یان جەژنا ئەڤینداران کو زێدەتر ل جیھانێ ب ڤالنتاین دھێتە نیاسین ، زێدەباری کو چێروکەکا ئەفسانەیی و فەلسەفی یا روون و نەدیارە، بەلێ ل گەل ڤێ یەکێ ژی ھەند ژێدەر ھەنە بەحس ل دیروک و فەلسەفە و راستیا ڤێ روژێ دکەن ، و ل سەدێ سێ یا زانینی ل باژێرێ روومێ ، و ل سەردەمێ فەرماندەیا “کلودیوس”ێ دوویێ ، قەشەیەک ھەبوو ب ناڤێ “ڤالنتاین “، ب باوەریا ئەوی فەرمانرەوایی ئەو سەربازێن کو خودان ھەڤژینن و زاروک نینە ، دکارن ببنە شەرڤانێن ب ھێز و زیرەک ، ژ بەرڤێ ل سەر دەمێ وی دا ھەڤژینی بو کوران ھاتە قەدەغەکرن ، و ئەو قەشێ کو ناڤێ وی ڤالنتاین بوو ، ھوسا ھزردکر کو ئەڤ یەک شاشیە و ب شێوەیەکێ نھێنی کچ و کور ل ھەڤدوو مەھر دکرن ب تایبەتی ئەڤێن کو جورەک ژ ئەڤینداری ل دەڤ ھەیی و دەما کو “کلودیوس”ی ئەڤ یەک زانی ئێکسەر ڤالنتاین ب سزایێ مرنێ سزادا ، و ل سەدێ 19ێ زاینی تەرمێ ڤالنتاینی ل گورستانەکا دیروکی یا ئیتالیا ھاتە ئاشکراکرن ، و پشکەک ژ تەرمێ وی ژلایێ ” پاپ گرگووری” بو کەنیسەیا “کاتولیک وایت فرایر ” ل باژێرێ “دوبلین” کو پایتەختێ وەلاتێ کومارا ئیرلەندایێ یە د سندریکەکا زێری دا ھاتە رەوانەکرن ، پشکەک ژی کو پرانیا ھەستیکێن وی بوون و ب “ڤالنتاینا موقەدەس ” دھاتە نیاسین ل سالا 1999 ژلایێ بنەمالەیەکا فەرەنسا بو “کەنیسەیا فرانسیس “ل باژێرێ ستوکلەندا ھاتە ڤەگوھاستن و ل سالا 2002 ژی باژێرێ” گلاسکو ” ب باژێرێ ئەڤینداران ھاتە نیاسین و ھەڤدەم ڤیستەڤالەک ژی بناڤێ ئەڤینداران ھاتە رێکخستن )

چیمەنێ د درێژاھیا ئاخفتنێن خودا دیارکر ژی کو ل ئەوروپا و ئەمریکا د جەژنا ئەڤینداران دا شکولات و شیریناھی بو ھەڤدوو دھێنە گێران و وەکو تشتەکێ فەرمی یە و ساخکرنا رێورسمێن ڤالنتاینێ د مەسیحیەتێ دا تشتەک جوان و درۆستە بەلێ زانایێن موسلمان ڤێ یەکێ ب تشتەکێ حەرام و نەدرۆست دبینن و ھەتا خوە ل وەلاتەکێ وەکو سعودیێ فروتنا گولێن سوور د رۆژا جەژنا ئەڤینداران دا ل سالا 2002 بو 2008 تشتەکێ قەدەغەکری بوویە و گۆت ژی: ( مرۆڤ دکاریت ھەموو روژێن ژیێ خوە ب روژەکا عەشق و ئەڤینی بدانیت و بەردەوام ژی دیاریان و گولێن سوور بو خوشتڤیێن خوە بکریت و بکەت دیاری ، و مەرەم ئەوە کو دل ب ھەبوونا پەیوەندیێن نوو بھێتە ئاڤەدانکرن و گەرم ببن ڤە ، و ڤالنتاین سەرەرای کو کەسەکێ مەسیحی یە و دل دگەھاندن ھەڤ، بەلێ شیایە بڤێ رێکێ ھژمارەکا زور یا خەلکی بگەھینیت ھەڤدوو کو ھەڤژینیێ پێکبینن ، و رۆژا ڤالنتاینێ چوو پەیوەندی ب وان کەسان ڤە نینە کو موسلمان ب حەرام ببینن ، بەلکو ئەڤینداری و ئەڤینداربوون سرۆشتەکە خودێ دایە مرۆڤی و چوو سنوور بوو نینن، و نھا ل گەلەک ژ وەلاتێن جیھانێ و ھەتا خوە ل کوردستانێ ژی ڤالنتاین بویە بھانەیەکا جوان بو گەھاندنا گەلەک ژ کەسانێن ئەڤیندار و جوانترین بیرھاتنان ل گەل ھەڤدوو نوو بکەن ڤە ، و نەیا جوانە کو سەرا تشتەکێ سرۆشتی کەرب و کین بھێنە راکرن و بێی تێگەھشتنا فەلسەفا راستەقینەیا بابەتی ، ئەڤ یەک بھێتە حەرام و حەلالکرن)

ل بارا جڤاکێ کوردی و ساخکرنا جەژنا ئەڤینداران ، ھەورامی گۆت: ( دجڤاکێ کوردی دا عەشق و ئەڤینی تا رادەیەکێ زور قەدەغەیە و ئەڤیندار نوزانن ب چوو رێک دەردێ خوە بوو ھەڤدوو بێژن و بکارن ب رێیا ئەڤینا خوە پەیوەندیێن خوە بو ھەڤژینیی بگوھرن ، ژ بەرڤێ دێ بینی ل ئایندە گەلەک کێشە دناڤبەرا ژن و مێران درۆست بن ژ بەرکو دەلیڤە نەبویە کو راستیا کەسایەتی و ژ ین و ژیارا خوە بو ھەڤدوو رون بکەن ، بەلێ ل گەل ڤێ یەکێ ژی ئەڤ رۆژ دھێتە ساخکرن ، و ھندەک جڤاک و خێزانێن کورد د جەژنا ئەڤینداران دا رێگریێ ل کچێن خوە دکەن کو ل مالێن خوە دەرکەڤن و دایک و بابا گومانان ل کچێن خوە دکەن دبەرامبەر دا دەرکەفتنا کوردی ب نورمال دبینن ، ژبەرڤێ ئاخفتن لسەر بابەتێ ڤالنتاینێ د ڤێ روژێ دا بو کوردان وەکو تشتەک قەدەغەکریە ، و ل ڤێرە دکارین پرسیار بکەین ئەم ب چوو رێک ڤیان و حەژێکرنا خوە بو کەسا/ێ بەرامبەر دیار بکەین ، تشتێ کو سەیر ئەوە ئەم کورد ھەتا خوە نوزانین چاڤلێکرنا جڤاکێن جیھانێ ژی بکەین ، و پرانیا جاران دجڤاکێ کوردی دا کور دیاردیان دکرن و بو خوشتڤیێن خوە دبن و زور ب کێمی کچ ھەیە بو کوری دیارییەکێ بکریت و ھەند جاران دجڤاکێ کوردی دا ھاتنا دیاریەکێ ژلایێ کەسەکێ/ا دھێتە پێناسەکرن کو ھەستەکا ئەڤینداری و ھەڤژینیی بەرامبەر ھەڤدوو ھەیە)

چیمەن ھەورامی کو دەمەکێ زورە وەکو شارەزایا جڤاکی و نڤیسەر گوتار و بابەتان بو ھوشیارکرنا جڤاکی دنڤیسیت ، ل بارا گرنگترین فەلسەفەیێن ھوشیاریا جڤاکی ب تایبەتی دحەژێکرن و ئەشق و ڤیانێ دا گۆت: (من دڤێت بو وان کەسانێن کو نھا د گەرماتیا پەیوەندیێن ئەڤینداریێ دانە ، بو وان ژنێن ل مال ئەڤێن کو بێھنا پیڤازێ تەژی دفن و مێشکێ وێ بوی و ھوسا ھزر دکەت کو زێدەتر بونەوەرەکا سکسی یە و کارێ وێ ژبەرخوە کرنا جلوبەرگایە د شەڤێن تاری دا و وەکو کارگەھەکێ یە بو چێکرنا زاروکان و تێکرنا حەزێن زەلامەکێ ، و بو وان کەسانێن کو ب درێژاھیا سالێ جارەکێ ژی بەرھەڤنین دیاریەکا جوان و ئاخفتنەکا خوش بەرامبەر ھەڤژینێن خوە بکەن و بەرھەڤ نینن پەیوەندیا ئەڤینا خوە تەمام بکەن و وەکو پروژەیان ب نیڤەرو ھێلاینە و ناخوازن یا دلێ خوە بو ھەڤژینا خوە بێژن و بکەن ، بو وان کچێن کو ژ ترسا کەس و کار و جڤاکێ خوە بویە قوربانی داب و نەریت و نەشیایە یا دلێ خوە دیار بکەت و د ئەنجام دا بویە قوربانی ، و کرمان د گوری دا پەردا وێ یا کچنیێ خواری و دراندی ، بو وان کچ و ژنێن کو ب درێژاھیا ژیێ خوە ، خوە وەکو بەلا بو زەلامەکی دبینن و نکاریت و ئەو وێرەکی نینە یا دلێ خوە ب تایبەتی ژ روویێ سێکسی بو زەلامێ خوە بێژیت کو ئەو نکاریت حەزێن وێ تێر بکەت و ب بھانەیێن درەو و خیانەتێ ب شەڤ و نیڤ شەڤ ل کولانان دمینیت و وەکو پێدڤی گرنگی ب ھەست و حەزێن وێ نادەت ، و بو گشت تاکێن جڤاکی ئەڤێن کو ھزر دکەن ھەر پێنگاڤەکا ببیتە سەدەم راستێن زەلامان بھێنە ئاشکراکرن ، و دبەرامبەر دا ئەگەر ئەو راستی بھێتە بجھکرن دێ باشترین پەیوەندی درۆست بن و ژیان و ئەشقەکا نوو ڤەگەرێتە ناڤا خێزانێ ، و بوچی حەرامە و نەگرنگە رۆژەک ھەبیت بو نووکرنا وان پەیوەندیان و پێشکێشکرنا دیاریەکا جوان ، و ڤەگەراندنا پەیوەندی و ئەڤینا دەستپێکی ئەڤا کو خێزان لسەر ھاتیە ئاڤاکرن)

عەزیز حەجی خودانێ گولخانا “پاریس فلاور ” دیارکر کو ئەوان بەرھەڤیێن باش بو جەژنا ئەڤینداران کرینە و بو ئەڤرۆ نیوز گۆت: ( مە گەلەک جورێن گولان بو جەژنا ئەڤینداران بەرھەڤکریە و پرانیا ئەو کەسانێن کو گولان دکرن گولێن سوورن ، و بەلێ کور پتر ژ کچان گولان دکرن ، و پێشوازیا خەلکی ژ بو کرینا گولان ژی تا رادەیەکێ باشە)

دھێتە زانین کو ڤالنتاین دزڤریت بو کەسەکێ بناڤێ ڤالنتاین (Valentine of Terni ) ، و ب گورەی ژێدەران ڤالنتاین ل سالا 226ز ل باژێرێ تیرنا یا ئیتالی ژ دایکبویە ، و چێروکەکا رومانسیە و دزڤریت بو چەرخێ سێ زاینی و ب جەژنا ئەڤینداران دھێتە نیاسین ، و ھزرا ڤالینتاین دزڤریت بو وێ یەکێ کو لرۆژا 14 شوباتێ بالندە بزاڤێ دکەت ل گەل ھەڤدوو جوت ببن ، و دەستپێکا ڤالنتاینێ ب نامە و پارچەیێن شعران بوویە ، و ل سالا 1800 بو ئێکەمین جار کارتێن ڤالنتاینێ ھاتنە چاپکرن ، و ل سالا 1990 ل سوێدێ ڤالنتاین وەکو پروگرامێ خواندنێ دناڤەندێن خواندنێ دا ھاتە خواندن ، و دیروکا وێ ل کوردستانێ ناھێتەزانین ، و ڤالنتاین ل سعودی و ئیرانێ ب ئاشکرایی قەدەغەیە ، و لرۆژا 14 شوباتێ 269 ز ل روما وەغەکریە و ھندەک ژی دبێژن ھاتیە کوشتن ، و ل دەڤەرا بناڤ (Whitefriar Street Carmelite Church) ل کومارا ئیرلەندا ھاتیە ڤەشارتن.

FacebookTwitterGoogle+

تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی

___

وه‌لاتيه‌ك (26) هه‌يڤه‌ ل ناڤ ترومبێلا خۆ دژيت 

Lalish Duhok

دوای 34 ساڵ لە ئێران رێگە دەدرێت ژنان بچنەوە نێو یاریگەکانی تۆپی پێ

Lalish Duhok

پشتى 50 نه‌شته‌رگه‌ريا بوو ئه‌نجێلینا جولى يا ئيرانێ

Lalish Duhok