شبكة لالش الاعلامية

مەهدی حەسەن:نژیار و ئافراندنا كنیاتێ‌ د باوەریا ئێزدیان دا

نژیار و ئافراندنا كنیاتێ‌ د باوەریا ئێزدیان دا
مەهدی حەسەن
ب ڤی تەرزێ‌ ل خوارێ‌ ل شەڤا پیرۆزا (شەڤ بەرات)ێ‌ خودایێ‌ مەزن ئافراندنا كنیاتێ‌ دگەل ملیاكەتا شێوری و ب هەر ملیاكەتەكی كارەك پێ‌ هاتە سپارتن و پەیدابوونا كنیاتێ‌ عەرد و عەسمان هاتینە ئافراندن و لدووڤ دا ئادەم خولقاند و روح ل بەر قالبێ‌ ئادەم كرن و ئادەم ژ بەهشتێ‌ هاتە سەر رووێ‌ عەردی داكو ژین و ژیار پەیدابت،قەولێ‌ زەبوونێ‌ مەكسوور ب درێژاهی بەحسێ‌ ئافراندنا كنیاتێ‌ دكت دگەل چەند سەبەقا و قەولێن دیتر كو دەمێ‌ خودایێ‌ دلۆڤان دوڕەك ژ نوورا خۆ نژنی، ب فروارا خودێ‌ مەزن دوڕ پژقی و (ئاخ و ئاڤ و بای و ئاگر) ژێ‌ پەیدابوون خودایێ‌ مەزن كنیات پێ‌ ئاڤاكر.
ئەڤە دەقێ‌ سەبەقە و قەولێن گرێدایی ئەڤی بابەتی یە و دگەل شرۆڤەكا هەر تێكستەكی دا بتر مفا ژێ‌ دئێتە وەرگرتن:
ل بەراهیێ‌ خودێ‌ هەر هەبوویە، نە ئەو ژ كەسی یە و نەكەس ژی ژ وی یە.
ژ دوعایا سەر گیانێ‌ مری:
یا خودێ‌ هەر تووی و هەر تووێ‌ هەی و هەر توو دێ‌ هەبی
یا خودێ‌ نەتوو ژ كەسی و نەكەس ژ تەیە
ئێك فرواری بێ‌ شریكی بێ‌ هەڤالی
ل دەستپێكێ‌ خودێ‌ دوڕەك ژ نوورا خۆ ڤاڤارت
ژ قەولی شێخوبەكر:
پەدشێ‌ من دۆڕ ژ خۆ ڤاڤارە
دوڕ قەندیلە كمالدارە
قەندیلێ‌ نوور ستارە
ژ قەولێ‌ زەبوونێ‌ مەكسوور:
پەدشێ‌ من دوڕ ژێ‌ بوو
حسناتەك ژێ‌ چێبوو
شاخا موحبەتێ‌ لێ‌ بوو.
ڤێجا خودێ‌ هەفت ملیاكەت ژ نوورا خۆ و هندەك ساخلەتێن پەدشایی د بەر وان كرن، ملیاكەت د هەر و هەرن و هەردەم د حزرەتا پەدشای دانە و ل ژێر فروارا وی كار دەن، هەر ملیاكەتەكی كارەك پێ‌ هاتیە سپارتن و ب گۆرەی فەرمانا خودێ‌ دایە وان،نابت ئەو ملیاكەت ژ دەر خودێ‌ بۆ كەسەكی دی پەروەستەبن.
وەكی ل ڤێ‌ دوعایا هێڤاری دبێژت:
(عزرائیل، جبراییل ، میكاییل، درداییل ، شمقاییل ، عەزازیل ئسرافیل)
ئەون هەر هەفت ملیاكەتێن كبیر
ژ بەری ئادەم ب چەندین بەدیل
د دەستێ‌ واندانە مفتە و كلیل
دراوەستانە ل حزرەتا مەلكێ‌ جەلیل
سلتان ئێزی رەب ل سەمەدە
ئافراندن هەر هەفت ملیاكەتە
دانە دەستێ‌َ وان دۆژ و جننەتە
پشتی چەندین بەدیلان، خودێ‌ و ملیاكەت پێك شێورین كو كنیاتێ‌ ب ئافرینن
ژ قەولێ‌ زەبوونێ‌ مەكسور:
پەدشایە و هەر هەفت سوڕێت خەولەنە
وێ‌ رایەكێ‌ د ناڤ خۆدا دكەنە
ئێقین دێ‌ كنیاتەكێ‌ ئاڤا كەنە
پەیدابوونا كنیاتێ‌:دەما خودێ‌ دگەل ملیاكەتان شێوری و ڤیایی كنیاتێ‌ دروست بكت، دەنگ ل دورێ‌ كر ئەو دورا خودێ‌ ژ نوورا خۆ ڤاڤارتی و ب رەنگا خەملی و دوڕێ‌ خۆ ل بەر ساف و هەیبەتا خودێ‌ مەزن نەگرت و پژقی و ژ پژقینا دوڕێ‌ (ئاخ و ئاڤ و ئاگر و بای) پەیدابوو.
ژ قەولێ‌ ئافرینا كنیاتێ‌:
كرە ركن و ركنی
دۆر ژ هەیبەتێ‌ هنجنی
تاقەت نەما ل بەر ب سەبری
دۆر ب رەنگا خەملی
سۆر بوو و سپی بوو سەفری
ب پژقینا دوڕێ‌ كنیات پەیدابوو بەحرەكا بێ‌ سەر و بن، ڤێجار پەدشا دگەل ملیاكەتان ل سەر وێ‌ بەحرێ‌ گەریان و دەست ب دانانا هەر چار كنارێن كنیاتێ‌ كرن، پشتی دەمەكی عەرد نەمەیی هەتا خودێ‌ فروار دا كو لالش بێتە خوار و كرە هێڤێنێ‌ عەردی و عەرد پێ‌ مەیی و شینكاتی ل سەر پەیدا بوو كنیات ب شەش رۆژان هاتە ئافراندن.
ژ قەولێ‌ ئافرینا كنیاتێ‌:
ئێزدانێ‌ مە ب رەحمانی
هێڤێن هاڤێتە بەحرێ‌ و پێ‌ مەیانی
دخانەك ژێ‌ دەخنی
هەفت تەبەق عەرد و عەسمان پێ‌ نژنی
ژ قەولێ‌ زەبوونێ‌ مەكسوور:
پشتی چل سالی ب هژمارە
عەردی ب خۆڕا نەگرت حەشارە
هەتا لالش د ناڤدا نەد هاتە خوارە
پشتی عەرد و عەسمان هاتینە ئافراندن خودێ‌ ژ چار توخما: ئاخ و ئاڤ و بای و ئاگری قالبێ‌ ئادەم نژنی
ژ قەولێ‌ ئافرینا كنیاتێ‌:
خودایێ‌ مە یێ‌ رەحمانی
چار قسم ل روویێ‌ دنێ‌ دانی
ئێك ئاڤە ئێك بایە ئێك ئاخە ئێك ئاگری
قالبێ‌ ئادەم ژێ‌ نژنی
هەروەسا د باوەریا مە ئێزدیان دا،ل رۆژا چارشەمبوویێ‌ قالبێ‌ ئادەمی دەستپێكریە و ل رۆژا ئینیێ‌ ب داویی ئینایە و رۆژ چارشەمبوویێ‌ گیان د بەر كریە.
ژ قەولیٍَ زەبوونێ‌ مەكسوور:
ل شەمبوویێ‌ دانا ئەساسە
ل ئینیێ‌ كر خلاسە
پشتی هەفت سەد سالا، هەفت سوڕ هاتنە دۆران و كاسە
ل چارشەمبوویێ‌ بری كراسە
ئانكو پشتی هەفت سەد سالان هەر هەفت ملیاكەت ل دۆر قالبێ‌ ئادەم جڤیان و ڤیان گیان (روح) بچتە بەر، بەلێ‌ روح قاییل نەبوو و گۆت: بلا ل باوە خۆیابت هەتا فروارا خودێ‌ ژ من ڕا نەئێت ئەز ناچمە د بەر ڤی قالبی دە.
پشتی هەفت سەد سالە، هەفت سوڕ هاتنە هنداڤە
قالبێ‌ ئادەم مابوو بێ‌ گاڤە
گۆتنە روحێ‌ توو چما ناچییە ناڤە
روحێ‌ گۆت ل باوە ئاشقا مەعلوومە
هەتا بۆ من ژ بانا نێن شاز و قدوم
نیڤەكا روحێ‌ و قالبێ‌ ئادەم زۆر تخوومە
ئەڤجا ل رۆژا چارشەمبوویێ‌ پەدشا و ملیاكەت هاتنە هنداڤی قالبێ‌ ئادەمی و ل بەر دەنگێ‌ شاز و قدوما (دەف و شباب) سەما كێشان و خودێ‌ كاسا ژیانێ‌ ب سەر ڤەكر و گیان ل قالبێ‌ ئادەمی ئێوراند.
ژ قەولێ‌ سلاڤێت جارا:
شاز و قدووم هاتن و حدری
نوورا محبەتێ‌ هنگڤتە سەری
روح هات و ل قالبێ‌ ئادەم ئێوری
پەدشێ‌ من كنیات ئاڤاكر ژ دوڕا گەوهەرا
سپارتبوو هەر هەفت سوڕێت هەر و هەرە
مەلكێ‌ تاووس كرە سەروەرە
پشتی گیان ل قالبێ‌ ئادەم ئێوری ب فروارا پەدشای، ملیاكەتان ئادەم برە بەهشتێ‌.
ژ قەولێ‌ زەبوونێ‌ مەكسوور:
ئادەم ژ وێ‌ كاسێ‌ ڤەدخوار و پێ‌ خۆشتێ‌
كەرامەتا وێ‌ كاسێ‌ هات و گەهشتێ‌
لەو ئادەم هلگڕتن و برنە بەهشتێ‌
پشتی بۆرینا چەندین بەدیلا خودێ‌ مەزن بریار دا ئادەم ژ بەهشتێ‌ ڤەگەرینتە سەر روویێ‌ عەردی داكو ژین و ژیار پەیدابت،دەمەكێ‌ درێژ ئادەم ل عەردی مابوو یێ‌ دامای لەوما خودێ‌ ژێرا (هەوا) ژ پەراسوا وی یا چەپێ‌ دروستكر داكو هەدارێ‌ پێ‌ بینت و كرە هەڤژینا وی و ئەڤ چەندە بوو ئەگەرێ‌ پەیدابوونا مرۆڤان ل سەر روویێ‌ عەردی.
ژ قەولێ‌ سلاڤێت جارا:
سەد سالی ئادەم ل بەهشتێ‌ بەرات
وەختێ‌ ئادەم ژ بەهشتێ‌ دەرهات
هند گری هەتا هێستر ل د بوون فورات
ژ قەولێ‌ هەزار و ئێك ناڤ:
پەدشێ‌ من رەب ل سەمەدە
ژ ئادەم ب رێكرن جوقەتە
ژێ‌ ڤاڤارتن هەفتی و دوو مللەتن
ئەم د كێمین و خودێ‌ یێ‌ تەمامە
ژێدەر:
ژ نڤیسینێن مامۆستا ئیبراهیم شەرۆ

تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی

___

هاوكار نورى:زاروكێن حه‌زا راگه‌هاندنێ هه‌ین دێ چاوا فێربن

Lalish Duhok

خالد خدر:گەلێ‌ عێراقێ‌ 40 سالە دبن زولم وزۆرداریێ‌ و شەران دا دژیت

Lalish Duhok

جیهان عەبۆ:كچ و ژنێن رزگاربووی دۆزا ئێزدیان گەهاندە جیهانێ‌

Lalish Duhok