بنگەهێ لالش يێ رەوشەنبيرى وكۆمةلايەتى، ئێكە ژ دەستكةفتێن سەرهلدانا 1991 دژی زولم و زۆردارييا رژێما گۆربەگۆر يا بەعس، ئەو سەرهدانا ب خوينا شەهيدان ژ هەموو پێكهاتێن كوردستانێ هاتیە ئەنجامدان ود ئەنجامدا قەبارێ هەرێما كوردستانێ وحكومەتا هەرێمێ وپەرلەمانێ هەرێمێ پەيدابوون وهەروەسان وەك دستكەفتەكێ مەزن بۆ ئێزدييان بنگەهێ لالش ل 12-5-1993 هاتە دامەزراندن ب كەد وخەباتا چەندين كەسايەتى ورەوشەنبيرێن ئێزدييان وب پشتەڤانييەكا راستەوخۆ ژلایێ سەرۆك مسعود بارزانى ڤە.
هەلبەت هەر ژ دامەزراندنا بنگەهێ لالش تا نۆکە گەلەك كار وچالاكى هاتينە ئەنجامدان، لێ ب فەر دبينم دڤێ گۆتاريدا تاكيدێ ل كاروچالاكيێن دەستەيا ل کۆنگرێ 14 هاتيە هەلبژارتن بكەم.
پشتی دەستەکا نوى يا بنگەهێ لالش هاتييە هەلبژارتن، هەر ل دەستپێکێ هندەک كار ئەنجامدان، ئێكەم كارێ ئەنجامداى ئەوژى نڤيسينا پلانا ستراتيجييا 3 سالانبوو ب هەڤكارى ل گەل تايى و نڤيسينگەهێن ب سەر بنگەهێ لالشڤە، دماوێ سالێن بۆريدا دەستەيا بلند دگەل تايى ونڤیسینگەهێن خۆ بەردوام بووينە لسەر كار وخەباتا رەوشەنبيرى، مينا بەردەواميدان ب دەرئێخستنا گوڤارا لالش، ئەنجامدانا كونفرانسەكى ب هەڤكارى دگەل رێڤەبەریا گشتى يا ئێزديان ل وزارەتا ئەوقاف وكاروبارێن ئاينى ل هەرێما كوردستانێ ورێكخراوا تۆلێرانسى بێ سنوور،رێكخستنا ديدارێن لالش لسەر رولێ ئێزديان دشۆرەشا ئەيلولێ دا وهەر وەسان لسەر جينوسايدا ئێزديان، بەردەواميدان ب ئەنجامدانا ڤيستەڤالا لالش يا رەوشەنبيرى ب پشتەڤانيا رێزدار “مەسرور بارزانى” سەرۆكێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ و ب ئامادەبوونا هژمارەکا مەزن ژ بەرپرسێن حكومى و حزبى و رەوشەنبيرى و كەسايەتيێن جڤاكى و ئۆلى، چاپكرنا ژمارەكا پەرتووكان لسەر ديرۆك وچاندن وكەلتوور وجينوسايدا ئێزديان ب زمانێن كوردى-عەرەبى-ئينگليزى. خورتكرنا پەيوەندييان ل گەل هەموو دام و دەزگەهان و ب تايبەتى ئةوێن كارێ ئەوان نێزيكى كارێ بنگەهێ لالش بت, ل عيراق و هةرێما كوردستانێ بت يانژى ژ دەرڤەى وەلاتى بت، ئيمزاكرنا پەيمانەكا لێكتێگەهشتنی دگەل مالا ئێزديان ل ئولدنبورك- ئەلمانيا، وهەروسان دگەل پەيمانگەها ئيزديناسييێ ل باژێرێ لايبزك ل ئەلمانيا، ئيمزاكرنا پەيمانەكا لێکتێگەهشتنێ دگەل دەزگەهێ خێرخوازى بارزانى ژ بو پتر خزمەتكرنا ئاواران ل هەرێما كوردستانێ. هاريكاريكرنا قوتابيێن ئێزدى ل دەڤەرێن جودا جودا يێن عيراقێ وهەرێما كوردستانێ زێدەبارى ئەنجامدانا چەندين چالاكيێن جورا جۆر ژلايێ تايى ونڤيسينگەهێن سەر ب بنگەهێ لالشڤە.
بنگەهێ لالش ل سەر دەمێ دەستەيا نوو روونشتنێن تايبەت لژێر ناڤێ (پێنجشەمبا رەوشەنبرى) ب مێڤانداريكرنا نڤيسەر وڤەكۆلەر وئەكاديمی ورەوشەنبير وسياسەتمەداران وگەنگەشەكرنا بابەتێن گرێدای رەوشا ئێزديان ئەنجامداينە.
خەلاتێ بنگەهێ لالش، کو خەلاتەكى پرِ بەهايە، ژبەركو تايبەتمەندييەك هەيە و ل ڤيستيڤالێن بنگەهێ لالش ئةڤ خەلاتە د ئێتە بەخشين، دڤى دەميدا ئەڤ خەلات ب سەماحەتا بابا جاويش هاتە بەخشين، كو يەكە ژ كەسايەتيێن ئايينی يێن ديار ل ناڤ ئێزدييان و ژيانا خۆ هەموو تەرخانكرييە بۆ خزمەتا پەرستگەها پيرۆزا لالش. وهەروسان ئةڤ خەلات بو كەسايەتييێ ديار وزانيێ دينى خدر بركات کەسۆ هاتە پێشكێشكرن.
ئێك ژ كارێن ديتر يێن بنگەهێ لالش ل سالا 2025 كو بۆ ئێکەم جار بوو كارەكى وەسا مەزن ييێ ئەكاديمى دهیتە ئەنجامدان ئەو ژى کۆنفرانسێ زانستيێ ناڤدەولەتی دەربارەی ئێزدييان: ئايين، كەلتوور، ديرۆك و جوگرافيا،كو ب چاڤدێرييا رِێزدار مەسرور بارزانی، سەرۆكێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ و ب هەماهەنگييا بنگەهێ لالش يێ رِەوشەنبيری و كۆمەلايەتی و زانكۆيا دهۆكێ . كۆليژا زانستێن مرۆڤايەتى ل هۆلا كۆنفرانسان ل زانكۆيا دهۆك ب ئامادەبوونا بەرِێز رِێبەر ئەحمەد وەزيرێ نافخۆ يێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ و چەندين كەسايەتيێن ئەکاديمى و بەرپرسێن دام و دەزگەهێن حكومى و حزبى و ڤەكۆلەر و رِەوشەنبيران هاتەگێران. ئەڤ كۆنفرانسە ل هەردوو رۆژێن 29 و 30ی نيسانا 2025ێ ل هۆلا كۆنفرانسان ل زانكۆيا دهۆكێ بەردەوامبوو. ونۆكە كار دئێتە كرن بۆ ئەنجامدانا كونفرانسةكێ دى يی ئەكاديمى لسەر جينوسايدا ئێزدييان ب هەڤكارى دگەل زانكۆیا دهۆك، كولیژا زانستێن مرۆڤايەتى وسەنتەرێ پێشەكچى بۆ ڤەكۆليێن مرۆڤايەتى.و گرنگیدان ب تەخا گەنجا ب گورەى وێ پلانا ستراتيژى يا بنگەهێ لالش ليژنا قوتابيان رابوو ب ئەنجامدانا خيڤەتگەهێن رِەوشەنبيرى بۆ قوتابى و دەرچوويێن ئێزدى، ل دەڤەرا بارزان و ئێکەم خیڤەتکەه ل 3/4/2024 هاتە ئەنجامدان و بۆ ماوەيێ 5 رِۆژان بەردەوامبوو، خیڤەتکەها دوويێ ل 23/5/2025 دەستپێكر و هەتا 27/5/2025 ل دەڤەرا بارزان – گوندێ ئاڤدەلان بەردەوامبوو ل ژێر ناڤونيشانێ (خيڤەتگەها گەشەپێدانا مرۆڤييا 13) ب پشتەڤانييا جەنابێ سەرۆكێ حكومەتا هەرێما كورستانێ بەرِێز (مەسرور بارزانى) هاتە ئەنجامدان. دڤێ خيڤەتگەهێ دا (66) گەنجێن ئێزدى ژ هەردوو رەگەزا تێدا بەشداربوون، بەرنامەيەكى ب رِێكوپێك هاتبوو دارشتن ژ پێشکێشکرنا سميناران ژلايێ كەسێن شارەزا و چالاكيێن رِەوشەنبيرى و وەرزشى د ناڤ خيڤەتگەهێ ، زێدەبارى سەرەدانا جهێن شوينەوارى و ديرۆکی ل دەڤەرا بارزان ژلايێ پشكدارانڤە. ئەنجامدانا بەریکانێن زانستی ژلایێ دەستەیا بنگەهێ لالش وتایی ونڤیسینگەهان بۆ تەخا گەنجان.
هەروەسا دەستەيا بنگەهێ لالش رابوويە ب نوژەنكرنا هولال بنگەهێ لالش وهۆلا ل قەزا شيَخان ب جوانترين شێواز ونۆكە د بەرنامەيدايە كۆ هۆلێن لالش ل دەڤەرێن ئێزدييان بهێنە نووژەنكرن. زێدەبارى پێشكێشكرنا هاريكاريێ بۆ نڤيسەرێن ئێزدى وب تايبەت قوتابيێن خواندنا بلند ئەوێن نامە وتێزێن خۆ لسەر ئیزدييان نڤيسين. ژبير نەكەين كو دەستەيا نۆكە مژوولى دروستكرنا ئينسكلوپيديا نڤيسەرێن ئێزدى يە وتا نۆكە كارەكى باش هاتيە ئەنجامدان.
دامەزراندنا كەنالی سەما دەستكەفتەكێ ديێ بنگەهێ لالشە كو تا نۆكە كارەكێ گەلەك گرنگ ئەنجامدایە دەربارەى پيشاندانا ئێزدياتييا راستەقينە وپاراستنا كەلتوورێ ئێزدييان، ونوكە ژمارەكا باش ژ كور وكچێن ئێزدى ل ڤى كەنالى كاردكەن وب راستى ژى ئەڤ كەنالە بوويە ژێدەرەک ژ بۆ پێزانینێن دروست لسەر ئێزدييان.
ئێك ژ گرنگترين كارێن بنگەهێ لالش پرۆژێ هاريكاريكرنا رزگاربوويێن ئێزدى يە كو ئەڤ پرۆژە ب پشتەڤانييا راستەوخۆ يا رێزدار مسرور بارزانى سەرۆكێ حكومەتا هەرێما كوردستانێ يە، هەيڤانە پشتەڤانييا دارايى بۆ 3590 ژلایێ نڤيسينگەها سەرۆکی حكومەتا هەرێما كوردستانێ د ئێتە پێشكێشكرن وهەر د ڤى پرۆژەيدا كەسێن رزگاربووى مفادارن ژلايێ خواندنێ ل قوتابخانە و زانكۆ و خواندنا بلند بێ بەرامبەر.
رێز وسوپاسیێن بێ سنوور بۆ پشتەڤانێن بنگەهێ لالش وب تایبەت سەرۆکێ حکومەتا هەرێما کوردستانێ رێزدار مسرور بارزانی ونڤیسنگەها جەنابێ وان.
33 ساليا دامەزراندنا بنگەهێ لالش يێ رەوشەنبيرى وكۆمەلايەتى پيروزە ل هەموو ئەندام وپشتەڤانێن بنگەهی.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی