شبكة لالش الاعلامية

جوان بەرواری:پرسێن سیاسی،پرسێن ئەخلاقی پەیدا دكن

پرسێن سیاسی،پرسێن ئەخلاقی پەیدا دكن
جوان بەرواری
پراكتیزا سیاسەتێ‌، بۆ تاكێ‌ كورد ب شێوێ‌ تەیوری فەلسەفی نائێت سەلماندن،هەتا تاك خۆ دڤی تەیوری دە بدەت هشیاركرن، گەرەكە چاوانیا فەلسەفا خۆ بدەت ئاڤاكرن،چنكو پرسێن سیاسی پرسێن ئەخلاقی پەیدا دكن،گەر هێزا سیاسەتێ‌ د هزرا تاكی دە نەهات فامكرن، ئەم دەم تاك دمنیت كەسەك كلاسیك بووی،لەورا پێویستە تاك هزرا خۆ ب لێگەریان و ڤەكۆلینا ڤان پرسان دە بدەت هشیاركرن، پاشان ڤان پرسان بكت دیالۆگ ولگۆری وان دیالۆگا ئیدیۆلۆگیان ئاڤا بكت، وی دەمی دكارت ب شیوەیێن پرسیاری ناڤەرۆكا سیاسەتێ‌ ب دەت ئانالیزە كرن.
بنێرە لسەر دەمێ‌ ئەرستو ، ئەفلاتوون وسوقراتی، زانستێن جودا هاتنە ئاڤاكرن ئەڤان فەیلەسۆڤان بۆ مرۆڤان دیاركر كو رێیێن جودا جودا یێن زانینێ‌ هەنە،چنكو فەلسەفا سیاسەتێ‌ ژ هزرو ئەقلی دئێتە ئاڤاكرن،بۆ نموونە ئەفلاتونی، قوتابخانەكا تایبەت بۆ خۆ ل نێزیك بێستانی یا ئەكادیمی دروستكربوو، هەر بڤێ‌ ئەكادمیێ‌ یێ‌ ناسیار بوو، پەرستگەهەك تێدا دروستكربوو كو یا تایبەت بوو ب خووندنا شعری ڤە،ل ڤێرە جێوازیا وی لگەل سوقراتی هەبوو،لێ‌ سوقراتی دل و دەرونەكێ‌ پاك بۆ مللەتێ‌ خۆ هەبوو، چنكو كەسەكێ‌ هەژاربوو و ژ بنەمالەك هەژار ژ دایك ببوو پشتی دەیك و بابێَن وی مرین ژی هەر ما كەسەك هەژار،هەردەم پەیوەندی ب كەسێن جادێ‌ ڤە هەبوو، گرنگی د دا بەرژەوەندیێن ڤان جۆرە خەلكان ژبەر ڤێ‌ ژی جێوازییا وی لگەل ئەفلاتوونی هەبوو،لێ‌ دڤێ‌ نموونەیێ‌ دە من دڤیا هندەكێ‌ ژ جوداهیا هزرو نێرینێن ڤان زانایان بدەم دیاركرن ئەڤە دو فەیلەسوف بوون هزرا وان یا ژێك جودا بوو، گەلۆ بۆچی تاكێ‌ كورد پرانیا وان وەك هەڤ هزر دكن؟ دیارە ئەڤ هزرە ژ رەفتارو هەلویستێن دیرۆكی وەسان هاتینە فامكرن یان ژی ب رێیا ترس و پەروەردە و ئالاڤێن جڤاكێ‌ ڤەوەرویی هۆسان هاتیە پێگەهاندن،بنێرە ل وەلاتێن پێشكەفتی بنگەهێ‌ تاكی دان ئاڤاكرن لسەر هزرو تیولوگیا فەلسەفێ‌ زانستی، بەلێ‌ وەلاتێن پاشكەفتی هزرا تاكی لسەر زانستی مادی دان ئاڤاكرن،لەورا ژی كێشا یاكو سایكولۆژیا تاكی بەرەف هوندابوونا نەشەكرنێ‌ دا دبت، ژنەتەندروستیا برین و تراژیدیێن سیاسەتا دوبارەنە،ئەڤە ژی دبتە ئەگەر كو جڤاك بەرەف كاودان و سیستەمێن بێ‌ پلانی دە بچت.
لەورا پێویستە،ئێدی هزرو تەڤگەرێن تاكی بەر ب رەوشێن تەیورا وەرار بوونێ‌ دە بچت،ئانكو هەول بدەت، ب هەموو هێزو كەدا خۆ ڤە داهێنانا بكت و خۆ ژبن بارێ‌ نەزانینێ‌ دە رزگار بكت، پاشان هزرا ئاڤاكرنا سیاسەتەكا دورهێلی دئەقلێ‌ خۆ دا بكت،چنكو ئەگەر ئەم هزر دئاڤاكرنا زاتێ‌ خۆ دا نەكەین، نابین خودان كارێكتەر و هەلویست و هێز و بریار و باندۆر ئازادیا خۆ ژی و ئێدی ئەم نكارین دەستێ‌ خۆ بدانینە سەر وان برینێن چۆی ژی،بەلێ‌ ئەگەر مە رێز ل كەد و بەرهەمێ‌ خۆ گرت و ب ئاوای دورهێلی سەرەدەری دگەل پرسان دا كر، هینگێ‌ دوژمن و دەوروبەرێن مەژی دێ‌ رێزێ‌ ل بریار و كەدا مە گرن،لەورا پێویستیا ئاڤاكرنا مە یا دپرس و هزرا مە بخۆ دا،پێتڤیە ل بەرزەبوونا خۆ بگەرێن داكو ب شێوەكی تەندروست ئانالیزە بكەین و ببینە خودان بنگەهێ‌ ئارمانج و كارێكتەر و پیشكەفتنا زانست و سیاسەتا خۆ یا سەرەكی و پێشكەفتی.

تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی

___

مه‌هدى حه‌سه‌ن:پیرێ ئالی و چەژنا باتزمیێ 

Lalish Duhok

ئلیاس نەعمو خەتاری:ژ كەلەپۆرێ‌ باب وكالا

Lalish Duhok

سه‌گڤان شنگالى:46 سال ب سەر وەغه‌رکرنا عەرەبێ شەمۆ ڕە دەرباز دبن

Lalish Duhok