تۆرا لالش
سبەهی (٢٠٢٦/٥/٢٨) دبتە ئێکی هاڤینێ ب حسابا مە ئێزدیان.
هاڤین وەکی مێهڤانەکێ گەرمە، ئەگەر توو ب رێز پێشوازیا وی بکەی، دێ بەرەکەت و شیریناهیێ بۆ تە هێلیت؛ ئەگەر تو پشتا خۆ بدەیێ، دێ وەکی ئاگرێ بێ ئاڤ ل سەر تە مینت.
هاڤین گەرمترین وەرزێ سالێ یە، ب حسابا شەرقی مەها گولانێ ١٥ رۆژ بەهارە و ١٥ رۆژ هاڤینە، وەرزێ هاڤینێ ژ ١٥ێ گولانێ هەتا ١٦ی تەباخێ یە، و ب حسابا زاینی ژ ٢٨ێ گولانێ دەست پێ دکەت هەتا ٢٩ێ تەباخێ دچت.
د ناڤ ڤی دەمی دا رۆژ درێژ دبن، شەڤ کورت دبن، و رۆژ بلندترین جهێ خۆ د ئەسمانی دا دگرت.
ژ قەولێ مەهان:
گولان چوو و دێ ئێت خزیرانە
دەولەتەکا هویە گرانە
یە ب دەخلە یە ب دانە
خزیرانێ دەنگ هەلدایە
گۆت: ئەز مەهەکم بێ بەهار و بێ شیناهی
ل من پەیدا دبن بێدەرێن هنگڤینی
ل من مێوە بوویە سالە
خۆش دیت بایێ شەمالە
گەلەک مسکین ژێ گەهشتنە حالە
١- جوداهیا هاڤینێ ژ وەرزێن دی:
• بەهار دەمێ شینبوونێ یە، هەمی تشت نووی دبت، هاڤین دەمێ پێگەهشتنێ یە، ئەوێ توو د بەهارێ دا چاندی د هاڤینێ دا دگەهت.
• پایز رەنگی زەر دکەت، بەرهەم دهێتە چاندن و سەرما هێدی هێدی دهێت، هاڤین بەروڤاژی، رەنگێن کەسک و زێرین زال دبن و ژیان ل دەرڤە دمینت.
• زڤستان دەمێ بەفر و بێدەنگیێ یە، کار رادوەستت، خەلک ل مال دمینت، هاڤین دەمێ لڤین و کارێ گرانە، ژبەرکو دڤێت هەموو تشتێ زڤستانێ پێدڤیه بهێتە ئامادەکرن.
ئەڤ جوداهی نە بتنێ د گەرما و سارما دا یە، بەلکو د ریتمێ ژیانێ دا یە. هاڤین مرۆڤی دکەتە دەرڤە، زڤستان مرۆڤی دزڤرینتە مال.
٢- خۆشیا هاڤینێ
خۆشیا هاڤینێ نە بتنێ د تیشکا رۆژێ دا یە:
• ل چیایان، گەرما د ناڤبەرا ٢٥-٣٥ پلە دا یە، دار و کانی و چالێن بەفرێ وێ دکەنە هەواریەکا فێنک و جوان.
• زۆزان ڤەدبن، پەز و بزن دهێنە برنە سەرێ، شڤان سترانان دبێژن و چیرۆکان ڤەدگێڕن.
• فێکییێن هاڤینێ — هەژیر، تری، قەیسی، زەردەلە و گندور — تاما وان وەک شیریناهیا رۆژێ یە.
• شەڤێن هاڤینێ درێژ و بێهنا وان سارە، خەلک ل سەر بانیان دنڤن، چایێ دادکەلینن و باسێ سالێن بوری دکەن.
هاڤین وەختێ کۆمبوونێ یە، نە وەختێ ڤەشارتنێ.
٣-گەرما هاڤینێ و چلە
گەرمترین بەشێ هاڤینێ دبێژنێ چلێ هاڤینێ، چلێ هاڤینێ ژ ١١ێ حوزەیرانێ حەتا ٢٠ێ تەممووزێ یە ب حسابا رۆژهەلاتی، و ٢٠ێ تەممووزێ دبیتە جەژن. ب حسابا زایینی ژ ٢٤ێ حوزەیرانێ دەست پێ دکەت حەتا ٢ێ تەباخێ، ئانکو ٤٠ رۆژن.
د ڤان رۆژان دا:
• ئاڤ دبتە زێڕ، هەر دلوپەک بهایێ خۆ هەیە.
• کارێ جۆتیار دگەهتە لوتکێ، دڤێت هەر تشت بهێتە دروین و هشک کرن.
• پێشیان دگۆت “گەرمایا مێوەیان” — ئانکو ئەو گەرما مێوەیان دگەهینت.
٤-گۆتن و پەندێن کوردی ل سەر هاڤینێ
پێشیێن مە ژ هاڤینێ گەلەک حیکمەت دەرخستینە:
1- هەرچی ژارە، ل هاڤینێ ژی سارە.
ئانکو ئەوێ لەشێ وی لاوازە یان دلێ وی شکەستی یە، چ جوداهی نینە هاڤین بت یان زڤستان — هەردەم سارە.
2- دبێژن: “مانگە و دوانزە مانگەی”
دبێژنە ناڤەراستا هاڤینێ، چونکی د ڤێ مەهێ دا کارێ دوانزە هەیڤان دهێتە کرن. هەمی سال د مەهەکێ دا دهێتە بریار دان.
ڤان پەندان نیشان ددن کو هاڤین ل دەف کوردا نە بتنێ وەرزەکە، بەلکو قوتابخانەیەکە — فێری سەبرێ، خەباتێ و ئامادەباشیا ژیانێ دکەت
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی