ڤەكۆلینەك ل سەر ژیان و شرۆڤەكرنا هۆزانا ( دایكا من ) یا نڤیسكار رێسان حەسەن جندی
هەڤال نەورۆز عەلۆ 
نڤیسكار ( رێسان حەسەن جندی ) ل 5/2/1961 ل گوندێ خانكا كەڤن ل پارێزگەها دهۆك ل هەرێما كوردستانێ ژ دایك بوویە، ژبەر كو مامۆستا و نڤیسكار بوویە، ژیانا وی پرە ژ خزمەت و خەباتا ئەدەبێ كوردی ب گشتی و ئەدەبێ ئێزدیان ب تایبەتی رۆلەكی بەرچاڤ هەبوویە.
ژ ئالیێ پەروەردێ ڤە: ل سالا 1973ێ خواندنا خۆ یا سەرەتایی ل گوندێ خانكا كەڤن ب داوی ئانیە و یا ناڤنجی ل سالا 1976 ل ناڤنجیا ئاشتی ل دهۆكێ،ل سالا 1978ێ ژ خانویی ماموستایان دەرچۆیە،ل 18/9/ 1979 وەك مامۆستا ل گوندێ دێرەشێ ل دەڤەرا بەرێ گارە هاتیە دامەزراندن،ل سالا 1980ێ بوویە رێڤەبەرێ قوتابخانا دێرەشێ،ل سالا 1982ێ بوویە رێڤەبەرێ قوتابخانا ناڤشكێ ل دەڤەرا مانگێشكێ،ل سالا 1988 بوویە رێڤەبەرێ قوتابخانا چەم بەرەكات ل كۆمەلگەها خانكێ ل دەڤەرا سێمێلێ،ل سالا 1991ێ بوویە رێڤەبەرێ قوتابخانا زەینیات ل كۆمەلگەها خانكێ ل دەڤەرا سێمێلێ،ل سالا 1995 بوویە رێڤەبەرێ قوتابخانا چەم بەرەكات ل كۆمەلگەها خانكێ ل دەڤەرا سێمێلێ،ل سالا 21/6/ 1997ێ بوویە سەرپەرشتیارێ پەروەردەیی ل رێڤەبەریا گشتی یا پەروەردا پارێزگەها دهۆكێ، بۆ زانین یەكەم سەرپەرشتێ بابەتێ ئێزدیاتیێ بوویە،ل سالا 2004 بوویە رێڤەبەرێ پەروەردا قەزا شنگال،ل سالا 2006 – 2007 باوەرناما بەكالوریۆس ژ كولیژا پەروەردێ ل مووسل/ پشكا پەروەردە و دەروون ب دەستخوەڤە ئینایە،ل سالا 2008 بوویە رێڤەبەرێ پەروەردا قەزا تلكێفێ هەتا وەغەرا وی،ل سالا 2010ێ باوەرناما ماستەرێ ب زانستێن دەروونی و پەروەردەیی ژ زانكۆیا (الحرە) یا هۆلەندی وەرگرتیە، یەكەم كەس بوویە هاتیە راسپاردن بۆ گەهاندنا خووندنا زمانێ كوردی بۆ دەڤەرا شنگال و كاری یە بتر ژ (150) قوتابخانەیان ب پشتەڤانیا رێڤەبەریا گشتی یا پەروەردێ و وەزارەتا پەروەردێ و حكومەتا هەرێما كوردستانێ ڤەكەت و بتر ژ (50,000) هەزار قوتابیان وەرگرن، نێزیكی (20) سوپاسیان د وارێ پەروەردێ دا وەرگرتینە.
ژ ئالیێ رەوشەنبیری ڤە:ل سالا 1983 یەكەم نڤیسینا خوە د گۆڤارا كاروان دا بەلاڤەكریە و هەتا وەغەرا وی ژی ل سەر نڤیسینێ یێ بەردەوام بوویە،ژ سالا 1997ێ هەتا سالا 2007ێ ئەندامێ دەستەكا رێڤەبەریا بنگەهێ لالش یێ رەوشەنبیری و كۆمەلایەتی بوویە دهۆكێ،ژ سالا 2001ێ هەتا سالا 2003 جێگرێ سەرنڤیسكارێ گۆڤارا لالش بوویە،ژ سالا 2003 هەتا سالا 2007ێ سەرنڤیسەرێ گۆڤارا لالش بوویە، ژ سالا 1999ێ هەتا 2004ێ ئامادەكار و پێشكێشكارێ پرۆگرامێ چرابوویە ل تلەڤزیۆنا سەتەلایتا كوردستان، سالا 1979ێ بوویە ئەندامێ ئێكەتیا مامۆستایێن كوردستانێ تایێ دهۆك،سالا 1998ێ بوویە ئەندامێ سەندیكا رۆژنامەنڤیسێن كوردستانێ لقێ دهۆك،سالا 1998ێ بوویە ئەندامێ ئێكەتیا نڤیسەرێن كورد – تایێ دهۆك،تیپا ئادیان یا فولكلۆری ل سالا 1998ێ ل سەر دەستێن وی هاتیە دامەزراندن و هەتا سالا 2000ێ سەرۆكاتیا وێ كریە،خودانێ ئمتیازا گۆڤارا (مەحفەل) یا ڤەكۆلینا یا سەربەخۆ و گۆڤارا (شەمالك) یا پەروەردا تلكێفێ بوویە،ب دەهان ڤەكۆلین و گۆتار و نڤیسین د رۆژنامە و گۆڤارێن كوردستانێ دا بەلاڤەكرینە،ب دەهان چاڤپێكەفتن و مێڤانداری ل تەلەڤزیۆن و رادیۆیێن كوردستانێ كرینە،ب دەهان سمینار ل كوردستانێ و دەرڤەیی كوردستانێ پێشكێشكرینە،ب دەهان خەلات و باوەرنامەیێن رێزلێنانێ وەرگرتینە.
بەرهەمێن چاپكری:(سەرهاتی و غەریبیا خەنسێ و رەشۆ/ 1999)،( بازید البسگامی الاختیار عند الایزدیە/ 2000)( لالش د سترانا دیرۆكی یا كوردی دا/ 2000)( ئێزدیاتی د مەم و زینا خانی دا/ 2003) ( ئێزدی و خووندنا ئێزدیاتیێ/ 2007 )( نوورا ئەلەگەزێ. د. ئەسكەرێ بۆیك. (ڤوگوهاستن ژ لاتینی)/ 2010)( شنگال وەك قوتابخانا سترانا فولكلۆری یا كوردی/ 2011)( ئێزدیاتی بۆ زارۆكێن ئێزدیان (ب لاتینی)/ 2014)، هەروەسا سەرۆكاتیا لژنا دانان و بەرهەڤكرنا پرۆگرامێ خووندنا ئێزدیاتیێ كریە یێ كو ل قوتابخانەیێن كوردستانێ دئێتە خووندن.
بەرهەمێن ل ژێر چاپكرنێ: 10 كتێبێن دەربارەیی ئێزدیاتیێ و شنگالێ و ئەدەب و زمانێ كوردی هەنە، هەروەسا نڤیسكار رێسن حەسەن گەلەك هۆزان هەبووینە لێ وەكو پارچەكا ڤەشارتی د ژیانا وی دا نەڤیایە دیاربكەت و وەكو هۆزانڤان بێتە ناسكرن، پشتی ل 28/11/2014 وەغەرا داویێ كری گەلەك ئەرشیفێ وی دبتە ئەمانەتی كورێ وی ( كۆڤان رێسان ) د ئەڤی ئەرشیفی دا مامۆستا كۆڤان دوو هۆزانێن وی دبینت كو نەهاتینە بەلاڤكرن، ئێك ژ هۆزانێن وی میرێ شێر ل 1/10/2013) نڤیسیە و یەكا دی ب ناڤێ ( دایكا من ) ل سالا 1991 دەیكا وی وەغەرا داویێ دكەت و گەلەك كارتێكرنێ ل سەر دكەت ڤێ هۆزانێ د ڤەهینت، ژبەركو دایكا وی پشتەڤانێ هەری مەزن بوو ژ بۆ تەمام كرنا خووندنێ، ژ بەر ڤێ چەندێ ئەو گەلەك پەیڤا دایك دناڤ هۆزانێن خۆ دا ب كار ئانینە و گرنگی پێ دایە، ئەڤەژی ئەو هۆزانەیە ل 11/2/2013 ڤەهاندیە ب ناڤێ ( دایكا من ):
دایكا من لێ لێ دایێ
ئەو یا خودێ سەبرەك دایێ
ب هزر و بیرا خنێ كری
نابینم وەك وێ ل دونیایێ
……………..
دایكا من پر دلۆڤانی
بتنێ ب دەردێ من دزانی
كەتمە دناڤ كول و دەردا
ئەز پچوك من نەدزانی
…………….
دایكا من مەزن كرم
ب دل و جەگەر خودان كرم
هەردەم تووی ئۆمێدا من
بۆ ژیانێ سەرڤەراز كرم
………………
دایكا من كەلها ژیانێ
قورتال كرم ژ نەمانێ
هەردەم تووی بۆ من سەنگەر
رزگاركرم ژ وندانێ
…………….
دایكا من توو بۆ من پشتی
ئەز ئێخسیر بوو تە نەهشتی
هەردەم توی بیر وهزر
تووی رامانی و توو هەر تشتی
……………..
دایكا من لێ لێ دایێ
ئەو یا خودێ سەبرەك دایێ
ب هزر و بیرا خنێ كری
نابینم وەك وێ ل دونیایێ.
ئەڤەژی شرۆڤەكرنا هۆزانا وی یە:
ژبەركو دایك و باب وەكو قوتابخانەكا هەرە مەزنن مرۆڤی فێری هەموو كارێن باش دكەن و پشتەڤان و هاریكارێن زارۆكێن خوەنە، و ژ پچوكانی هەتا مەزن دبت زەحمەتەكا مەزن ب وان ڤە دبینت، لەوما ژی نڤیسكار رێسان حەسەن دایكا خوە ل جهەكی ئاست بەرز و بلند دبینت و بەرز د نەرخینت، جهێ ئاماژێ یە وەكو د هۆزانا وی دا دیار دبت كو دایكا وی پشتەڤانێ سەرەكی بوویە بۆ سەركەفتن و سەرفەرازیا وی دناڤ هەڤال و قوتابیان دا ل قوتابخانێ ژی دا ژ هەموو لایان ڤە پشتەڤانێ وی بوویە، هەروەسا د تێكستا ئێكێ و دووێ دا ئاماژێ پێ دكەت و دبێژیت: دایك خودان سەبر و هەدارەكا مەزنە وپر دلۆڤانە، هەروەسا ژبەركو پالپشتێ وی بوویە دبێژیت كەسی وەكو دایكێ نینە ل دونیایێ و كەسەك نكاریت جهێ وێ بگریت، هەروەسا ل تێكستا سیێ و چارێ دا ئاماژێ پێ دكەت و دبێژیت: دایكا من سەرەرای هەموو بارودۆخێن ژیانێ یێ نەخۆش ب جەرگ بوو ئەز ب پچووكانی و ب زەحمەتی خودان كرم هەتا گەهاندیمە ئەڤێ قۆناغێ و نەهێلا ئەز بكەڤم ژ لایێ خووندن و پەروەردێ ڤە، هەروەسا بەدەوام پشتگیریا من دكر و ئۆمێدێن من ب جه دئینان داكو یێ سەرڤەرازبم. هەروەسا د تێكستا پێنجێ و شەشێ دا ئاماژێ پێ دكەت و دبێژیت: دایكا من توو ژ بۆ من هەموو تشت بووی یە پر رامان و خودان هزر و بیر و هەلویست بووی تە نەهێلا ئەز بكەڤم و ئێخسیر بكەڤم و ژ خواندن و زانینێ تێر هزر و رەوشت كرم دیسان گرنگیێ ب دەیكا خوە ددەت و ددەتە دیاركرن كو هەردەم پشتەڤان و جهێ سەربلندیا من بوو.
یا دوور نینە كو نڤیسكار رێسان حەسەن ئەڤ هۆزانە ژ بۆ ڤیان و حەزژێكرنا وەلاتێ خوە كوردستانێ نڤیسبت، ژبەركو كوردستان ئەو جهەیە یێ كو تێدا ژ دایك بووی و فێری خووندن و نڤیسینێ و كارێن باش بوویە،هەتا كو بویە نڤیسكارەكی مەزن، دیسان كوردستان خودان سروشت و دیمەنێن جوانە ئەڤێ چەندێ ژی كاریگەری ل سەر هەبوویە.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی