پێشبینی تێته كرن،ل 2019ێ دا گازا سرووشتی يا کوردستانێ بێته هەناردەكرن
هەولێر-KDP.info-
شارەزایەکی بواری نەوت و گاز، باس لە گرینگیی هەناردەكردنی گازی سرووشتیی كوردستان دەكات و باوەڕی وایە، كوردستان دەتوانێت بۆشایی گازی سرووشتی لە بازاڕەكانی جیهان پڕ بكاتەوە. ئەو دەڵێ، یەدەگی نەوت و گازی كوردستان، بە بەراوردی هەندێك ناوچەی دیكەی پیشەسازیی نەوت و گاز، دووبەرانبەرە.
هەرێمی كوردستان، دەیەوێت پەرە بە هەناردەكردنی گازی سرووشتی بدات، بۆ ئەمەش دەستی بە چالاكیی ئابووری كردووە، لە چەند رۆژی رابردوودا كۆمپانیای “ڕووسنەفت”ـی رووسیا رایگەیاند، لە پەراورێزی كۆڕبەندی ئابووریی جیهاندا لە (سەن پترۆس بۆرگ)، دوو گرێبەستیان لەگەڵ وەزارەتی سامانە سرووشتییەكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستاندا واژۆ كردووە، كە بریتییە لە راكێشانی بۆرییەكی گواستنەوەی غاز، رۆسنەفت دووەم كۆمپانیای بەرهەمهێنەری گازی سرووشتیی ڕووسیایە كە چالاكی و پڕۆژەكانی لە سەرتاسەری رووسیادا بەردەوامن. هەڵبەت ئەوە بێجگە لە پڕۆژەكانی دۆزینەوە و بەرهەمهێنانی گازی سرووشتی لە ڤیێتنام و ڤەنزوێللا.
یەدەكی گازی سرووشتیی سەلمێنراوی ڕووسیا لە سەرەتای 2017ـدا، زیاتر بووە لە 7.6 ملیار مەتر سێجا و بە مەبەستی پەرەپێدان بە دۆزینەوە و بەرهەمهێنانی گازی سرووشتی، ئەو كۆمپانیایە چەندین سەنتەر و كۆمپانیای تایبەتی دامەزراندووە و پلانی بۆ بەرزكردنەوەی خێرای بەرهەمهێنانی گازی سرووشتی داناوە.
لەبارەی گرینگیی پڕۆژەكەوە، د. بێوار خنسی، راوێژكاری ئابووری و شارەزا لە بواری نەوت و گاز، بۆ ماڵپەری فەرمیی پارتی دیموكراتی كوردستان، گوتی: “هەرێمی كوردستان بەرنامە و پلانی هەبوو بۆ ساڵی 2012 تا 2014 هێڵی بۆریی گازی سرووشتی رابكێشێت، بەڵام بەداخەوە شەڕی داعش و قەیرانی دارایی و دابەزینی نرخی نەوت لە بازاڕەكانی جیهاندا، پڕۆژەكانی وەستاند، وەلێ حكوومەت لە پلانی خۆی نەوەستاوە، لەگەڵ كۆمپانیای رووستنەفت بەپێی ئەو گرێبەستەی واژۆیان كردووە، بڕیارە تا ساڵی 2019 لە رێگای بۆرییەوە گازی كوردستان بە خاكی توركیادا هەناردەی دەرەوە بكرێت، ئەگەر ئەمە بخرێتە واری جێبەجێكردنەوە، كوردستان قازانجی زۆر دەكات، چونكە لە ماوەی ساڵێكدا نزیكەی ملیارێك مەتر سێجا گاز هەناردە دەكرێت”.
خنسی، ئەوەشی خستە روو: “جیا لە داهاتی نەوت، گازی كوردستان بۆشاییەكی زۆری بازاڕی پیشەسازیی وزە لە جیهان پڕ دەكاتەوە، ئەو كاتە راستەخۆ كاریگەریی لەسەر بووژانەوەی كەرتی پیشەسازی لە كوردستاندا دەبێت و، ئابووریی كوردستانیش لە ناوچەكەدا بەهێز دەبێت، جیا لەوەش كوردستان لە دوو ئاستدا گاز بەرهەم دەهێنێت، یەكەم: دەرهێنانی گازی سرووشتی بە راستەخۆ. دووەم: دەستكەوتنی گازی سرووشتی لەگەڵ دەرهێنانی نەوت، كە ئەمە كاریگەری لەسەر داهاتووی ئابووریی كوردستان دەبێت”.
ئەو شارەزایەی بواری نەوت و گاز، ئاماژەی بەوەش دا كە ئەم پڕۆژەیە بۆ ساڵی 2019 دەچێتە واری جێبەجێكردنەوە، بەڵام بە مەرجێك ئاستەنگ بۆ كوردستان دروست نەبێت، چونكە ئەو 45 ملیار بەرمیل نەوت یەدەگەی كوردستان، دەتوانرێت تا چەندین ساڵی دیكە بنێردرێتە بازاڕی جیهان بە بێ ئەوەی مەترسیی وشكبوونی لێ بكرێت، لە كاتێكدا هەموو ئاماژە ئابوورییەكان باس لەوە دەكەن كە یەدەگی نەوتیی هەندێك لە ناوچەكانی جیهان تا 40 ساڵی دیكە دەمێنێتەوە، بەڵام بۆ كوردستان بۆ 80 ساڵی دیكە درێژ دەبێتەوە.
هەموو ئاماژە ئابوورییەكان ئەوە ڕوون دەكەنەوە كە، كوردستان دەتوانێت پەرە بە گرێبەستەكەی بدات لەگەڵ رووسنەفت، لە كاتێكدا ئەو كۆمپانیایە بە دانانی پلانی گەشەپێدانی پیشەسازیی ستراتیژیكی گازی شل، دەتوانێت بۆ بەرهەمهێنان لە كێڵگە شاراوەكانی ناو وڵاتی ڕووسیا كە یەدەگی گازی سرووشتییان بە زیاتر لە 22.7 تریلیۆن مەتر سێجا دەخەمڵێنرێت و دەرهێنانیان پێویستی بە تەكنۆلۆژیای تایبەت هەیە، كەڵكی زۆری بۆ پلانەكانی گەشە و زیادكردنی داهاتی ئەو كۆمپانیایە هەبێت.
ساڵی 2016، بەرهەمهێنانی گازی سرووشتی لەلایەن رووسنەفتەوە، بە ڕێژەی 7.3% بەرز بووەتەوە و گەییشتووەتە 67 ملیار مەتر سێجا كە زیاترە لە 10%ی كۆی گازی بەرهەمهاتووی ڕووسیا و، پێشبینی دەكرێت بە هۆی پلانەكانی ئەو كۆمپانیایە، زۆر بە خێرایی بەرزتر ببێتەوە و ڕۆڵێكی جیهانی لەو بوارەدا بداتە ئەو كۆمپانیایە.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی