شبكة لالش الاعلامية

سەگڤان شنگالی:هۆنەرمەندێ‌ نەمر”خدر فەقیر”دەنگەكێ‌ زیندی

هۆنەرمەندێ‌ نەمر”خدر فەقیر”دەنگەكێ‌ زیندی
سەگڤان شنگالی
كەوێ‌ چیایێ‌ شنگالێ‌ و قوتابیێ‌ قوتابخانا شێخ موس یا سترانا فلكلۆری و ئاشقێ‌ هەر چاغەكی ژ عەمرێ‌ خۆ و خودانێ‌ دەنگەكی زەلال و كێم هەی،ئاشقێ‌ سترانا عەیشا بالێ‌ خدر فەقیر سترانبێژەكێ‌ مەزنێ‌ چیایێ‌ شنگالێ‌ یە ناڤێ‌ وی یێ‌ دروست(خدر كورێ‌ خودێدا كورێ‌ كەچەل كورێ‌ برۆ كورێ‌ ئۆمەرە) ژ بنەمالا زەرۆ یە ژ ئێلا فەقیرایە، ل سالا(1950)ێ‌ ل گوندێ‌ (سمێ‌ هێستر) سەر ب ناوچەداریا كەرسێ‌ یا وی دەمی ڤە ل چیایێ‌ شنگالێ‌ ژ دایك بوویە،ناڤێ‌ داكا وی (عەدول براهیمە).
خدر فەقیر دناڤبەرا سالێن(1973و 1974)ێ‌ دگەل (غەزال دەروێش) پرۆسا هەڤژینیێ‌ پێكئینایە و بوونە دەیك و بابێن یازدە زارۆكان ئەو ژی بناڤێن(عەلی،مەیان،تەحسین،ئیسماعیل،سعید،خێری،هەدیا،ناسر،دلڤین،دلخواز،روكەن)،خدر فەقیر لسەر دەستێ‌ بابێ‌ خۆ فێری سترانێ‌ بوویە و هەروەسان گەلەك ستران ژ زاردەڤێ‌ خودێ‌ ژێ‌ رازی شێخ مووس شێخ سلۆ وەرگرتنە و ئەو ژێرە بوویە مامۆستا ژبۆ گۆتنا سترانا فلكلۆری یا چیایێ‌ شنگالێ‌.
ل سالا(1970)ێ‌ خدر فەقیر ئێكەمین كاسێتا سترانا تۆماركریە و بەردەوام ستران ل كۆچك و دیوانا و داوەتا گۆتینە،هەروەسا هەموو جۆرێن سترانا ژی گۆتینە سترانێن عەشق و ئەڤینیێ‌ و سوارچاكیێ‌ و مێرخاسیێ‌ سترانێن وەك(دەروێشێ‌ عەڤدی،حمێ‌ و كنعێن،مالا قتۆ و نێسر،تەمەر بەگێ‌ زەری،شڤانێ‌ ئوسۆ،نەواخا براهیم پاشا،عەیشا بالێ‌)…هتد و خۆشترین ستران لبەر دلێ‌ وی سترانا (عەیشا بالێ‌) بوو،هەروەسا خدر فەقیر ستران ب چەندین سترانبێژێن چیایێ‌ شنگالێ‌ را گۆتینە وەك(شێخ مووس شێخ سلۆ،دەروێش شێخ میرزا،لەزگین سەیدۆ،كچێ‌ عەمێ‌،قەپال،پیر مچۆ…هتد).
خدر فەقیر هەردەم هەول ددا كو زارۆكێن خۆ فێری ستران گۆتنێ‌ بكت لەوما نهۆ هەردوو كورێن وی(عەلی و تەحسین) درێژاهیێ‌ ب خەباتا وی ددەن و لسەر رێیا وی د دچن بۆ سترانگۆتنێ‌، دەنگ و سترانا خدر فەقیر نەبتنێ‌ ل چیایێ‌ شنگالێ‌ دەنگ ڤەدا بەلكو ل هەموو دەڤەرا بەهدینان سترانێن خدر فەقیر دەنگ ڤەدان و بوویە مامۆستایێ‌ سترانا فلكلۆر و چەندین سترانبێژ لسەر دەستێ‌ وی فێری سترانگۆتنێ‌ بووینە و پشكداری د چەندین بەرنامەیێن كەنالان دە كریە و گەنجینەكا مەزن یا سترانگۆتنێ‌ لپێ‌ خۆ هشتیە ژ هەموو ئالیان ڤە.
ل سالا(2005)ێ‌ هەڤژینا خدر فەقیر (غەزال)دچتە بەر دلۆڤانیا خودێ‌ و ب مرنا وێ‌ خدر فەقیر گەلەك ئێش و ئازاران دبینت و ژ بەر ئەشقا خدر یا بەردەوام و بێ‌ سنوور بۆ غەزالا هەڤژینا خۆ سترانەكێ‌ ب ناڤێ‌ (غەزالێ‌) ل سەر ئۆغەركرنا وێ‌ رە دبێژت و بۆ وێ‌ سترانێ‌ دەرد و ئێشێن ئەشقا خۆ بۆ غەزالێ‌ ددەتە دیاركرن و داخواز دكت دەما ئەو ژی دمرت وی برەخ غەزالێ‌ ڤەشێرن، پشتی هنگی ژانێن نەخۆشیا دژوار دكەڤنە دناڤ لاشێ‌ خدر فەقیر دا و رۆژ ب رۆژ بەر ب غەزالا هەڤژینا خۆڤە دچت،ئەو بوو ب مخابنی ڤە ل رۆژا(29/6/2009)ێ‌ ل باژارێ‌ دهۆكێ‌ خدر فەقیر چوو بەر دلۆڤانیا خودێ‌ و لبەر مەزارگەهێ‌ شەرفەدین ب رەخ هەڤژینا وی ڤە هاتە ڤەشارتن.
پشتی وەغركرنا خدر فەقیر عاشقێن دەنگێ‌ وی بەردەوام هەنە و سترانێن وی دئێنە گۆتن،هەروەسا چەند ڤیستەڤال و كۆنفرانسێن هۆنەری ل سەر ناڤێ‌ وی بۆ خەباتا وی هاتنە سازكرن و ئەنجام دان.

تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی

___

بەختیار قادر:ئێزدیان ئۆمێد ب حكوومەتا عێراقێ‌ و جڤاكێ‌ نێڤ دەولەتی نەمایە

Lalish Duhok

جوان بەرواری:كاریگەرییا قەیرانێن جیهانێ‌ ل سەر هەرێما كوردستانێ‌

Lalish Duhok

عزەت برۆ:نەخۆشیا سایكۆسۆماتی

Lalish Duhok