شبكة لالش الاعلامية

مه‌هدی حه‌سه‌ن: ئێزدی ل سەر ئاخا کوردستانێ ماینە و هەینە و دێ هەر هەبن

تۆرا لالش
کوردستان وارگەهێ ئێزدیان و شنگالیا یە، بتنێ ئاخ و وەلات ل جیهانێ ئێزدیان هەمبێزدکەت کوردستانە، ئەڤێن ئێزدیان ژ کوردستانێ و کوردایەتیێ دوور دئێخن هەر گاڤ د شەرمەزارن، ژ بەر کو هەبوونا ئێزدیاتیێ ل کوردستانێ هەر ژ دێر زەمان نامەکا ئاشکەرایە د دیرۆکێ دا.
به‌لگه‌ ژی ئەوە ب تنێ ئێزدی ل سەر ئاخا کوردستانێ ماینە و هەینە و دێ هەبن، بەلێ ل سەر ئاخ و وەلاتێن عەرەب و تورک و فارسا هاتنە قڕکرن و بن ئاخ کرن و بێ ئۆل مان و ئێکی مای ژی ل ڤان سالێن بۆری هاتە کوشتن.
ئیرۆ ئەو بوختان و ده‌رەوێن دهێنە کرن کو دبێژن کوردستانێ رێز ل ئێزدیان نەگرتیە ب ته‌مامی به‌رۆڤاژی راسته‌، ژ بەرکو کوردستانێ ب خوینا خۆ بەرگری ژ ئێزدیان کریە.

1. کێ خوە ل ئێزدیان کریه‌ خودان؟
ل بیرا مەیە و ل بەرچاڤێن مەیە فرمانا شنگالێ یا 3/8/2014 ئەوا داعش ب سەرێ ئێزدیان ئینایی، جهەک نەبوو ئێزدی هاوارا خو بگەهینێ ژ بلی سەرۆک بارزانی و کوردستانێ.
ئەو بوو خەلکێ کوردستانێ دەم ل دەست دەرگەهێن خوه‌ ڤەکرن و د هاوارا شنگالێ چۆن و دەستێ هاریکاریێ بۆ وان درێژکرن و هەر تشته‌كی هەی ب لەز و بەز گەهاندنە بەر دەستێ وان و د ناڤا مالێن خۆ دا حەواندن و دەرگەهێن مزگەفتا ڤەکرن و خو ل ئێزدیان کرنە خودان.
ئەڤە بۆ جارا ئێکێ بوو ل فەرمانەکێ دا موسلمان خوه‌ ل ئێزدیان بکەنە خودان و رێز و تەقدیرەکی ب ڤی رەنگی ل شنگالیان بگرن، ئەڤەژی ل سەر ڕاسپارده‌ و فرمانا راستەوخۆ یا سەرۆک بارزانی بوو کو خەلکێ کوردستانێ هاتنە سەر خەتێ و خوه‌ ل ئێزدیان کرنە خودان و پاراستن و نەهێلان دەستێن چەپەل یێن داعش بگەهنە ئێزدیان و هێلان ئێزدیاتی هەر بمینت.
هەر چەندە ل قۆناغا ئێکێ زەرەر و زیانەکا مەزن گەهشتە خەلکێ شنگالێ، رێژەیه‌کا مه‌زن هاتنە کوشتن و کچ و ژن هاتنە رەڤاندن و مال و ملکێن وان ل خوه‌ حەلالکرن و قوب و هلێل و مەزارگەهێن ئێزدیان هاتنە هەرفاندن.
لێ د ئەنجامدا پێشمەرگه‌هێ قەهرەمان بەر سنگێ تیرۆرێ گرت و تۆلا ئێزدیان ڤەکر، دەولەتا ئیسلامی یا بناڤێ داعش ل سەر دەستێ پێشمەرگەی و هێزێن هەڤپەیمانان هاتیە ژناڤبرن و چەندین ئەمیر و چەکدارێن داعش ل سەر دەستێ پێشمەرگەهی هاتنە کوشتن و ژناڤبرن و کەلەخێن وان کەتنە بەر دەڤێ ئاژەل و بن پۆستالێن پێشمەرگەهی و تۆلا کچ و ژنێن ئێخسیر هاتە ڤەکرن.
جهێ سەرفرازیێ یە هەتا نهۆ ژی بتر نیڤا ئێزدیێن شنگالێ ل کوردستانێ ئاکنجی نە و ژین و ژیارا خوه‌ یا ل بن چادرێ خۆشتر دزانن ژ ڤەگەریانا بن دەستێ داگیرکەر و بیانیان، چونکی شنگالی ب خۆ دزانن تنێ ب ئالایێ کوردستانێ و مل ب ملێ پێشمەرگەی دێ ب ئازادی ڤەگەرن و ل شنگالێ بژین.
ئەڤە ئەو قوربانی و بەرگری یە کو نابت بهێتە ژبیرکرن و نابت ب بوختانان بهێتە بەرزەکرن.

2. رێکەفتنا هەولێر و بەغدا – تاکە چارەسەریا شەرعی و یاسایی یه‌

هەر چەندە پشتی شنگال هاتیە رزگارکرن و هەتا ڤێ گاڤێ ژی هەولێن حکومەتا هەرێما کوردستانێ د بەردەوامن بۆ ڤەگەراندنا ئاوارەیێن شنگالێ و ئاڤەدانا شنگالێ، بەلێ شنگالی رەت دکەن ب ڤەگەرن ژ بەر هەبوونا هندەک هێزێن نەیاسایی ل شنگالێ و سەپاندنا بیروباوەرێن خۆ یێن نه‌شەرعی ل سەر خەلکێ، وەکی یەبەشێ و (پ ک ک) و حەشدا شەعبی و …هتد.
شنگالی داخواز دکەن پێشمەرگە و لەشکەرێ عیراقێ هەبن و یاسایەک هەبت ل شنگالێ، نەک دەسهەلاتا گرۆپێن چەکدار، لەوما باشترین و تاکە چارەسەریا ئیرۆ بۆ شنگالێ ئەوە:
جێبەجێکرنا رێکەفتنا شنگالێ یا دناڤبەرا حکۆمەتا هەرێما کوردستانێ و حکومەتا عیراقێ دا ب چاڤدێریا نەتەوەیێن ئێکگرتی، کو خالێن وێ ژی ئه‌ڤه‌نه‌:

1. ڤەگەراندنا ئیدارا شەرعی و هەلبژارتی یا سەر ب هەرێمێ ڤە و ڤەگەراندنا شەرعیەتێ.
2. دەرئێخستنا هەموو هێزێن نەشەرعی و بیانی ژ شنگالێ.
3. ڤەگەراندنا شەرعیەتا پێشمەرگەهی و لەشکەرێ عیراقێ و پۆلیسێ خۆجهـ.
4. ئاڤەدانکرن و قەرەبووکرنا خەلکێ شنگالێ.
رێگری کرن و بەرسنگگرتنا پێشمەرگەهی و پارتی ژ بۆ شنگالێ کارەکی نەرەوایە، ئەو هەلوێست و بەرخودانا کوردستانێ ژ بۆ شنگالێ و ئەو شەهید و قوربانیێن داین ژ بۆ رزگارکرنا شنگالێ، دڤیا شنگالی نەکەڤنە بن فشارەکا سیاسی و چ هیز و گەلێ کوردستانێ و ئێزدیان نەکەنە دوژمن و بەرسنگێ ئێک بگرن و ژێک ڤەکەن.
ئەڤ رێکەفتنە ژ لایێ (پ ک ک)ێ ڤە نەهێلا بهێتە جێبەجێکرن و خەلکێ مە سەردا بر و نوکە ژی پۆشمانن.

 

3. مەترسیا بەردەوام ل سەر شنگالێ
ئەڤا روودده‌ت ل شنگالێ مەترسیەکا مەزنە، (پ ک ک) هاتیە ل شنگالێ خو بکەنە خودان ب بەهانەیا ل فرمانا شنگالێ سالا 2014ێ هاریکاریا خەلکێ مە کری، نهۆ ل شنگالێ ئاسێ بوویە و حکومەتەکا ناڤخۆیی یا نەشەرعی ئاڤاکریە و هێز و چەکدارێن خو بەلاڤکرینە ل شنگالێ و رێگریێ ل هێزێن پێشمەرگەهی و لەشکەرێ عیراقێ دکەن و دبێژن ئەم خوه‌یێن شنگالێ نە.
هەبوونا (پ ک ک)ێ ل شنگالێ مەترسیەکا مەزنە ل سەر خەلکێ دەڤەرێ و شنگالی باش دزانن دێ شنگالێ بتر وێرانبت، نابت رێکێ بدەینێ بتە دەسهەلاتدار ل شنگالێ و ب زۆری خۆ ب سه‌پینت.
ژ بەر ڤێ چەندێ دەولەتا تورکیا هۆشداری دایە حکومەتا عیراقێ ئەگەر ئەو هێزێن بیانی و (پ ک ک)ی نە دەرئێخن ژ شنگالێ، دێ لەشکەرێ تورکیا هێرش کەنە سەر شنگالێ، ئەڤە مەترسیە ل سەر ئاسایشا نەتەوەیی یا تورکیا وەک ئەو دبینن و دوور نینە هێرشێ بکەت و ڤێ دەڤەرێ داگیربکەت و ئاسێ بت و گرۆپێن تورکمان و تەلەعفەری و کەرکوکی لێ خرڤەبن و بتە کێشەکا مەزن ل سەر عیراقێ ب گشتی و شنگالێ ب تایبەت و ئێزدی ژ رەهــ و ریشال ڤە بهێنە هەلقاندن.
لەوا ڤێ جارێ حکومەتا عیراقێ و لەشکەرێ وێ ب رژدی هاتینە سەر خەتێ و دەست ب ئۆپەراسیۆنێ کریە ل شنگالێ و دخوازت (پ ک ک)ێ دووركه‌ت ژ شنگالێ، ئەڤ چەندە د بەرژەوەندیا مە ئێزدیان دایە.

4. پەیاما دوماهیێ
شنگالی دڤێت بزانن کەس نینە خوه‌ ل ئێزدیبا و شنگالیا بکەتە خودان ژبلی پارتی و بارزانی، ئەڤا دهێتە گوتن و دوورئێخستنا ئێزدیا ژ کوردستانێ و پارتی شکەستنەکا مەزنە بۆ ئێزدیان، ئێزدیان جهەک ل دنیایێ نینە کوردستان نەبت و ئەسلی کوردا ئێزدینە.
دگەل هندێ ژ جڤاکێ ئێزدیان ژی دهێتە خواستن ب ئێک دەنگ گازی (پ ک ک)ێ و حەشدا شەعبی بکەن کو شنگالێ چۆل بکەن، بچن گوند و باژارێن خو رزگار بکەن، شنگال نە جهێ وە یە، شنگال بریندارە و پاشمایێن 74 فەرمانا یە، گۆری سیاسەتا خو یا شاش نەکەن و برینێن مە بتر ڤەنەکەن، مە ئێزدیان بێ کەس و بێ وار نەکەن.
مە پارتی و بارزانی و کوردستان یێت هەین دێ مە پارێزن وەکی بلبلیكا چاڤێن خۆ.
بژیت کوردستان، بژیت شنگالا ئازاد ب ئالایێ کوردستانێ و پێشمەرگەی ڤە

تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی

___

90كچ و كوڕێن ئێزدى سه‌ره‌دانا مه‌زارێ نه‌مران كر

Lalish Duhok

بنگەهێ‌ لالش بەرهەمەكێ‌ نوو یێ‌ هۆنەری بۆ پشتەڤانیا ریفراندۆما كوردستانێ‌ راگەهاند

Lalish Duhok

مالباتێن ئێزدیێن ئەنفالکری داخوازا چارەنڤیسێ کەسوکارین خۆ دکن

Lalish Duhok