چ بھێتەکرن دەمێ مار ب کەسەکی ڤە ددەت؟
نوش نيوز:
دەرمانساز یاسر دوستەکی بۆ نۆش نیۆز ددەتە دیارکرن کو پێڤەدانا ماری ئەو برینە کو ب ئەگەرا گەزتنا ماری دروست دبیت باراپتر جھێ گەزتنا ددانێن ماری دبیتە برین.
نیشانێن پێڤەدانا ماری ئەڤەنە:
* خوین بەربوون یان خوین مەھین
* ب زەحمەت ھەناسەدان
* دابەزینا فشارا خوینێ
* عێلنجی و ڤەرشیان
* سربوونا لاشی
* ئێشانەکا زۆر جھێ پێڤەدانێ
* دەرکەفتنا جھێ ددانێن ماری ل جھێ گەزتنێ
چ بھێتە کرن دەمێ مار ب کەسەکی ڤە ددەت؟
* ئێکەم جار وی کەسی ئارام بکە و نەترسينە و پەیوەندیێ ب ھەوارھاتنا ب لەز بکە.
* ھندی بشێین لڤین ب نەخۆشی نەھێنەکرن دا کو ژەھرا ماری زوو بەلاڤ نەبیت د ناڤ لاشێ نەخۆشی دا.
* پاقژکرنا جھێ بڕینێ ب ئاڤێ و سابۆنێ دا کو ئەو ژەھرا د ناڤ جھێ برینێ پتر نەچیتە د ناڤ لاشی دا.
* ئەو جھێ ماری پێڤەدايی بلا نزمتر بیت ژ ئاستێ دلی دا کو ژەھر گەلەک بەلاڤ نەبیت.
* ب چ رەنگەکێ نابیت برین بھێتە شەقکرن.
* ب چارچە پەروکهكێ تەڕ گڤاشتنێ ل سەر برینێ بکە.
* پارچە پەروکەکێ پاڤێژە سەرترى جھێ پێڤەدانێ بدانه و پەیت کە، لێ نەگەلەک و مفایێ وێ ژی ئەوە کو ژەھر زوو بەلاڤ نەبیت.
* ب زوویترین دەم کەسێ تووشبويی بھێتە ڤەگۆھاستن بۆ نەخۆشخانێ
دکتور ئەیوب عهبدوللا تایبەتمەندێ گشتی دیار دکەت کو سالانە نزیکی ٥٠ ھزار کەس ب پێڤەدانا ماری دمرن ھزارەھا مرۆڤان ژی دەست و پێن وان دھێنە ژێڤەکرن ل سەرتاسەری دونیایێ.
زێدەتر گۆت: “کاریگەریا ژەھرا ماری د ناڤبەرا بچووک و مەزنان دا جودایە پرانیا وان کەسێن ب ژەھرا ماری دمرن زارۆ و پیرن ب تایبەتی ھندەک جھێن لاشێ مرۆڤی دکەڤنە بن کاریگەریا ژەھرێ مینا زکێ نەخوشی، لێ ههكه مار ب چوکێن نەخۆشی ڤەدەت کێمتر نەخۆشی ل سەر ژیانا وی کەسی ھەیە”.
ئاماژە دا وێ چەندێ کو ئەو کەسێ کو مار پێڤەدەت ژیانا وی دکەڤیتە بەر مەترسیێ ھندەک جارا ئەو مارێ کو ب مرۆڤی ڤە ددەت چ ژەھر نینە، بهلێ پشتی پێڤەدانێ ھەر نەخۆشەک پێدڤیە چارەسەریێ وەربگریت، چونکو ئەم نەشێین دیار بکەین کو ئەڤ مارە یێ ژەھراوی بوویە یان نە، ھەروەسا ژەھرا ماری ژی جور ب جورە ھندەک ژ ھندەکا ژەھراویترن پشتی ھنگی ئەو ژەھرا کو دچیتە د ناڤ لاشێ مرۆڤی دوەستیتە سەر ھندێ کو کەنگی ڤی ماری تشت خواریە دەما پێڤەدانێ چەند توندۆ تیژ بوویە.
ھێشتا گۆت: “ئەو کەسێ کو مار پێڤەددەت ههكه ل جھەکێ دوور بیت و نەشێت زوو خوە بگەھینيتە نەخۆشخانەکێ، ئەو دشێن جھێ کو ماری پێڤەدایى ب پارچە قوماشەکى گرێدەت ئەڤە دبیتە بەربەست د رێيا بەلاڤبوونا ژەھرێ ب رێيا رەهێن لیمفاوی بەس پێدڤی یە ئەڤ قوماشە ب تۆندی نەھێتە پەیتکرن کو نەھێلیت خوین دەرباز بیت زیانێ بگەھینیت و پێدڤی یە کو ئەو جھێ ماری پێڤە دايی نەلڤیت و ل ئاستەکى بھێتە راگرتن کو نزمتر بیت ل ئاستێ دلێ نەخۆشی”.
ل دۆر وێ پرسێ کا ئەرێ بۆچی دەمێ مار بکەسەکێ ڤەددەت نەخۆش تێھنی دبیت ئەرێ باشە ئاڤێ ڤەخۆت یان نە، ناڤبری گۆت: “ئێک ژ نیشانێن پێڤەدانا مارێن ژەھراوی ئەوە کو نەخۆش تێھنی دبیت و گەلەک ئارەقێ دکەت، بهلێ پێدڤی یە چ تشت ب نەخۆشی نەھیتەدان؛ نەخۆارن و نەڤەخوارن. یا باش ئەوە زوو بگەھیننە نزیکترین جھێ ساخلەمیێ دا چارەسەریێ بۆ بکەن”.
ل دووماهيێ دکتوری گۆت: “پەقاندن و بریندارکرن و مژین ھەمویان چ مفا نینە و پێدڤی یە خەلک خوه ژ ڤێ چەندێ دوور بگرن، لەورا ھەر چ شێوە بیت نەخۆش زووتر بگەھیتە بن دەستێ دکتوری باشترە، چونکو کێمتر ژەھرا ماری بەلاڤ دبیتە د ناڤ لاشی دا و باشترین دهم بۆ پێدانا دەرمانێ دژە ژەھرێ ئێکەم جار دەمژمێرێن دەستپێکی نە، ههكه ھەتا 24 دەمژمێرا پشتی پێڤەدانێ نەخۆش دەرمانی ژی وەربگریت دەرمان ب باشی کارێ خوە ناکەت”.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی