كەلتووركرنا دیرۆكا مرۆڤێ كورد
جوان عزەت
هەر سەردەمەكێ دیرۆكی كێشە و ئالۆزی و گرفتێن خۆ یێن تایبەت هەنە، بەلێ كا چاوان وان سەردەمان گرفت هەنە وەسان بها و هزر و ئەخلاق و زانینێن خۆیێن تازە و تایبەتمەند ژی هەنە كو دونیا و دیاردە و شێوازێن كۆمەلگەهێ پێ بگهۆرن.
چێدبت سەردەمێن مە ژی وەكو جڤاكێ كورد قۆناغێن جودا یێن خۆ هەبن، بەلێ تشتێ جیێ پرسیار و چێنەبوونێ ئەوە ئەرێ ما سەردەمەك ژ دیرۆكا مە وەكو گەلێ كورد هەبوویە خزمەتا چاند و هۆنەر و ئەدەبا ژیان و مرۆڤی كربت؟ هەروەسا ئەرێ دەربازبوونا زەمەن ژ زەمەنی دناڤ مەدا كاری مرۆڤەكێ ئازاد و ئەكتیڤ و چالاك دروست بكت؟ بێ كو ڤی گەلی بیر ل وێ چەندێ كربت، كو مللەتێ داگیركەر نابت ببتە مللەتەكێ ئەقل داگیركار ژی؟ ،دیارە مە كلتۆر ب كلتۆرێ گهۆرینێ دروست نەكریە، بەلكو مە كلتۆر ب كلتۆرێ ژ ناڤچۆنێ دروستكریە، چنكو مە وەكو جڤاك و مرۆڤ و مللەت چاڤ و گوه و عەتف و مجاملە ل تشتان گەریان، نە ب ئەقل و هزر و رەفتار و دیالۆگ و رەخنەكرنێ، نە بتنێ ئەڤ ئەگەرە بەلكو كۆمەلەكا پرسیارێن بێ بەرسڤ و ئەگەرێن بێ چارەسەری بوونە سەدەم، كو مرۆڤێ كورد ئیرۆ ژی ب هەمان ئەقلێ دوهی و رەفتارا دوهی و پرەنسیپێن دوهی بژیت و جوداهیێ دناڤبەرا ئەوا بۆری، ئەوا نهۆ و ئەوا دئێت دا نەزانت دێ چاوان كەت.
لەورا ئەو دەمێ حەزرەتێ خانی ژ مە را دگۆت: “ئەی مللەتێ مللەت، هەتا هوین نەبن مللەت، هوین نابن دەولەت”، ژ وی دەمی وەرە مە ب چەپ و راستیا خۆ كار ژبۆ چێكرنا ئەقلێ ئامرازی و داگیركاری و ئەقلێ كارتۆنی كریە و هەتا نهۆ ژی ئەم تێنەگەهشتینە كا مەبەستا خانی چ بوو و چیە؟ ژبەر هندێ ئەم بووینە رێپیڤانێن گۆتنا فەیلەسوفێ ئەلمانی ئەدورنۆ دەما دبێژیت:”مرۆڤ نەشێت ب ژیانەكا خەلەت ب شێوەیەكێ راست بژیت”. كا چاوان ئیرۆ ئەم خەلەت دژین سوباهی ژی نڤشێن دویڤ مە دا دێ بهێنا هەمان ژیانا خەلەت كێشین، چنكو مرۆڤێ كورد، لسەر پەروەردەیەكا جودا ژ فەرهەنگا فرە رۆشنبیریێ ڤە نەهاتە نیاسن، ژبەركو جڤاكێ كورد ب درێژاهیا دیرۆكێ هەتا نهۆ چ پرۆژەیێن رۆشنبیری ل بەر نەبوون، ئەگەر هەبن ژی چ رێیێن دی یێن باشتر نەبوون یان خواستا وان ئەو نەبوو، كو كار لسەر بكن، مرۆڤێ كورد بەردەوام لسەر هزر و بیریێن یێن دی و زەمەنێ یێن دی هاتیە نیاسین، ئەڤێ چەندێ كلتۆرەك دروستكر، كو جیێ كلتۆرێ ئەخلاقی و مەعریفی، كلتۆرێ ستەم و ستەمكاریێ پەیداببت،ژبلی ڤێ چەندێ ئەوا دناڤبەرا مرۆڤێ كورد و سەمتا ژیانێ ژی دا هندەك پرەنسیپ و مەرجێن بێ بها دانە چێكرن، كو راستەوخۆ پەیوەندی ب مەسەلەیێن نە مرۆڤایەتی ڤە هەبن، داكو مرۆڤ ژ قۆناغا ژیانێ دەربازی قۆناغا گهۆهرین و ریفورمكرنێ ڤە نەبن.
ژ لایەكێ دی ڤە ماددە دناڤ سێگوشا جڤاك، كەلتۆر و دەولەت دا بوو دەستەواژەیا هەرە سەرەكی، ژبلی ماددەی مرۆڤێ كورد نكاری خۆ و ژیانێ وەكو پێویست بنیاست و هەولبدەت لگۆر ئەقلێ سەردەمی و شارستانی كار لسەر پرۆژەكرنا خۆ بكت،نەبوونا پرۆژەیان ئانكو نەبوونا مرۆڤ و واتە، نیاسین و داوی ئینانا ژیانێ، مرۆڤ ل واتەیان دگەرت،لەورا پێویستە واتا ژی ل ژیانێ بگەرن،بەلێ پرسیار ل ڤێرێ ئەوە ئەرێ مرۆڤێ كورد كاریە هەتا نهۆ ل واتەیان بگەرت؟ هەروەسا ئەرێ ئەڤ مرۆڤە كاریە خۆ ژ وێ ژیانا خەلەت رزگار بكت؟ ئەگەر رزگار ببت، نەخۆ پا چاوان هەتا نهۆ مرۆڤەكێ ژێردەست و هەژار و داگیركری یە؟.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی