تۆرا لالش
“ئەز دێ مرم، کوردستان نامرت”
ئەڤە دوماهی وەسیەتا دوو برایێن ئێزدی بوو، بەری ببنە قوربانیێن ئەنفالێ، د زانین دا دێ شەهید بن ژ لایێ زڕتەکێن رژێمێ ڤە، ب خوینا دلێ خۆ ل سەر دیوارێن قەلها نزارکێ نڤیسی ئهڤ رستهیه نڤیسی.
پشتی 38 سالان ژ چاڤەرێکرن و ئازارێ، سوپاس بۆ خودێ، ل ناحیا باعهدری، پایتەختا میران و دلێ ئێزیدیخانێ، ب هەلکەفتا 38 سالیا ئەنفالێن بەهدینان، ل سەر داخوازا پارتی و خەلکێ باعهدری و کەسوکارێن وان پەیکەرێ دو برایێن شەهید، دوو پێشمەرگێن ئێزدی، دوو ئەنفالکریێن دەستێ رژێما گۆڕبەگۆڕ، ئەرجان و فەرید ماری هاتە دروستکرن.
ئەڤ پەیکەرە بتنێ پەیکەرەکێ ئاسایی نیە بۆ جوانیێ، ئەڤە بەلگەیەکا زیندی یە ل سەر قوربانیدانا کوردێن ئێزدی د قۆناغا ئەنفالێ دا، ئەڤ پەیکەرە هێمایێ بەرخودانێ یە و بوویە قەبرستان بۆ خێزانا وان.
ئەرجان و فەرید د سالا 1988ێ دا هاتنە ئەنفالکرن و هەتا ئیرۆ ژی د بێ سەر و شونن و گۆڕێن وان نینن و قەبرستانێن وان نینن.
گرنگیا ڤی پەیکەری د مرۆڤایەتیێ دایە
بۆ ماوهیێ 38 سالانە کەسوکارێن وان و نەخاسمە دایکا بێ مراد وەغەرکری و خوشکا وان یا جەرگ سۆتی (بەیبوون)، خوشکا دوو برایێن گەنج و لاو، ل جەژنان و ل هەلکەفتان ندزانی دێ بۆ کڤە چت، هەموو خەلک د چۆ سەر قەبرێن عەزیزێن خۆ، لێ ئەو دگەریان و گۆڕەک نەبوو لێ بگرین و خۆ بکەنە هاوار بۆ لاوێن خۆ.
ئیرۆ ئێدی ئەو رۆژە نامینت، ئەڤ پەیکەرە بوویە گۆڕا وان و ئێدی کەسوکارێن وان و دوست و هەڤالێن ئەرجان و فهریدی ل جەژنان ناچنە قەبرستانەکا چۆل، بەلکو دێ ل سەر ڤی پەیکەری دەن و گولەکا وەفاداریێ ل بەر پێیێن وان دانن.
ئەرجان و فەرید کی بوون؟
شەهید ئەرجان ماری حەسەن ل سالا 1957 ل باعهدری ژ دایک بوویە و دەرچوویێ کۆلیژا ئەندازیاریێ بوو ل بەغدا، ل سالا 1982 وەکی گەنجەکێ ئێزدی یێ وەلاتپارێز دەست ژ ژیانا باژێری بەردا و پەیوەندی ب رێزێن پێشمەرگەی و شۆرەشێ کر، برایێ وی یێ بچوک شەهید فەرید ماری ژی هەمان رێباز گرتە بەر، ئەڤ هەردو برایە نەبتنێ پێشمەرگەهـ بوون، بەلکو د ناڤ بەرەیێن بەرخودانێ دا بوون.
ئەنفالێن بەهدینان و هێرشا سەر دەڤەرێ
ل هاڤینا سالا 1988ێ، رژێما بەعس قۆناغا هەشتێ و دوماهیکێ یا ئەنفالێ راگەهاند کو ب ئەنفالێن بەهدینان دهاتە ناسین، ل 25ـی تەباخێ دەست پێکر و بۆ ماوێ چەند هەفتیان یا بەردەوام بوو، ل ڤێ قۆناغێ دا ب سەدان گوندێن بەهدینان هاتنە وێرانکرن و ب هزاران کەس، ژ وان کوردێن ئێزدی ژی هاتنە دەستەسەرکرن و بێ سەروشون کرن.
ل دەمێ ئەرجان و فەرید ل چیایێن کوردستانێ د بەرخودانێ دا بوون و ل ئەنجام دا هاتنە گرتن و بۆ كەلها نزارکێ یا ترسناک ل دهۆکێ هاتنە ڤهگوهاستن، ئەو كەلها کو ب گۆڕا بێ نەڤرۆ یا بەهدینان دهاتە ناسین.
د ناڤ وێ كەلهێ دا، شەهید ئەرجان هۆزانێن خۆ ل سەر دیواران دنڤیسی، بەری کو ل هەیڤا ئەیلولا 1988ێ بهێتە بێ سەروشوین کرن، ب خوینا دلێ خۆ وەسیەتا خۆ نڤێسی: “ئەز دێ مرم، کوردستان نامرت”.
وەسیەتا ل سەر دیواری
ئەڤ نڤیسینە، پشتی سەرەدانا سەرۆک بارزانی بۆ كەلها نزارکێ بەرچاڤ دکەڤت، سەرۆک بارزانی ژ وێ نڤیسنێ گەلەک ب کەرب دبت و دبێژت ئەڤە نەبتنێ نڤیسینەکە، ئەڤە وەسیەتا شەهیدەکی یە و دیرۆكه و دڤێت بهێتە پاراستن و نەهێتە ژێبرن.
هەر ژ بەر ڤێ سەرەدانێ و گرنگیدانا سەرۆکی ب وێ رستەیێ، لایەنێن پەیوەندیدار دچنە مالا شەهید ئەرجانی و بڕیار دهێتە دان کو هەموو بەرهەم و هۆزانێن وی یێن کو ل سەر دیوارێن كەلها نزارکێ د دیوانەکێ دا بهێنە چاپکرن و پەیکەرەک بو وان بهیتە دروستکرن.
ئەو رستە بوو ئەگەر کو دەنگێ شەهید ئەرجانی، پشتی 38 سالان بگەهتە هەموو کوردستانێ.
گرنگیا ڤی پەیکەری بۆ ئێزدیان و کوردستانێ
دروستکرنا ڤی پەیکەری ل باعهدری د ڤی دەمی دا سێ پەیامێن مەزن دگەهنیت:
1. قوربانیێن ئێزدی د ئەنفالێ دا: ئەرجان و فەرید د سەلمینن کو کوردێن ئێزدی ژی وەکی هەموو کوردان قوربانیێن ئەنفالێ بوون، وان ب خوینا خۆ سەلماند کو ئێزدی پارچەیەکێ رەسەنێ کوردستانێ نە.
2. وەفاداری بۆ رێبازا پێشمەرگایەتیێ: ئەڤ پەیکەرە ب چەکێ وان ڤە و ب راوەستانا وان یا قههرەمانانە، رەمزێ بەردەوامیا شورەشێ یە، ئەو دو پێشمەرگههێن شورەشێ بوون و د ناڤ بەریێن بەرخودانێ دا هاتنە ئەنفالکرن.
3. بیرەوەری بۆ نفشێن بهێت: ئەڤ پەیکەرە دێ بتە قوتابخانە و هەر زارۆکەکێ باعهدری، هەر کەسەکی دەما د باعهدرێ ڕا دەرباز دبت، دێ پرست ئەڤە کینە؟ و دێ بۆ ئێتە گۆتن كو ئەڤە ئەو دو برانە یێن گۆتین “ئەز دێ مرم، بەس کوردستان هەر دێ مینت” و ب راستی ژی مرن و کوردستان هەر ما.
ل دەمژمێر 5ێ ئێڤاری ل رێکەفتی 2026/8/26 ل باعهدری، دەما پەردە ل سەر ڤی پەیکەری بهێتە لادان، ئەم بتنێ یادا دوو شەهیدان ساخ ناکەین، ئەم بۆ هەموو ئەنفالکریێن بێ گۆڕ دبێژین: هەوە گۆڕ نینن، لێ ناڤێ هەوە ل سەر بەری هاتە هەلکۆلین و هەر دێ مینت.
سەربەرز بن گیانێ شەهید ئەرجان و فەرید ماری و هەموو شەهیدێن ئەنفالێ.
تُتاح هذه الصورة أيضا في: کوردی