تۆرا لالـش

ئيرۆ دووشەمبوويێ، 23ـی شوباتا 2026، د ڕاگەهاندنه‌كێ دا فەرمانگەها میدیا و زانیارییان يا حکومەتا هەرێما کوردستانێ، ڕاپۆرتەکا گشتگیر و ديکیۆمێنتاری ل دۆر ئاستەنگێن ل بەر جێبەجێکرنا ماددەیێ 140 يێ دەستووری بۆ سالێن 2005-2025 بەلاڤکر.

فەرمانگەهـ دبێژت: ڕاپۆرت ئەوان پێشیلکارییێن یاسایی و مرۆڤی ئاشکەرا دکەت یێن کو ل دەڤەرێ بەرانبەر کوردان هاتینە ئەنجامدان.

ئامارێن پشتی 16ی ئۆکتۆبەرا 2017

ل گۆره‌ی راپۆرتێ، ڕوودانێن 16ی ئۆکتۆبەرێ بتنێ گهۆڕینێن له‌شكه‌ری نەبوون، بەلکو کارەساته‌كا مرۆڤی و ئیداری ل پشت خۆ هێلایه‌، ب تایبەت ل قەزا دووزخورماتوو کو ئامار ب ڤی شێوەیی نه‌:

زیانێن مرۆڤی: 15 شەهید و 115 بریندار ژ وه‌لاتیێن مه‌ده‌نی.
تاڵانکرن: 3150ماڵێن وه‌لاتیێن كورد هاتینه‌ تالانكرن.
سۆتن و ته‌قاندن: 530 خانی و دوکانیێن کوردان هاتینه‌ سۆتن یان ته‌قاندن، ل گەڵ سۆتنا 21 کارگەهــ و قوتابخانەیان.
ئاوارەبوون: زێده‌تر ژ 53 هەزار کەسێن وێ قه‌زایێ ئاواره‌بووینه‌.

“تەعریبا سپی”؛ گهۆڕینا دیمۆگرافیێ ب رێكێن ئیداری و چاندنێ

راپۆرت ئاماژێ ب ستراتیژێه‌كا نوو دكه‌ت بۆ گهۆڕینا ناسنامەیا ناڤچەیێن “تەعریبا ئیداری”، ژوانژی:
داگیرکرنا پۆستان: گهۆڕینا 10 پۆستیێن بلند یێن ئیداری ل کەرکووکێ و ١٠ پۆستیێن تر ل شنگالێ کو پشکا کوردان بوون داینه‌ پێكهاتێن دیتر.
ئاریشه‌یا زه‌ڤی و زاران:زێندیكرنا گرێبەستێن چاندنێ یێن سەردەمێ بەعس و ئینانا عەرەبیێن هاوردە بۆ سەر زەڤیێن جۆتیارێن کورد ل کەرکوک، داقووق و سەرگەڕان.
فۆرما خۆرارنێ و ناسنامە: هەوڵدان بۆ ڤه‌گوهاستنا فۆرما ئاهێن خوارنێ و ناسنامەیا هەزاران خێزانیێن عەرەب بۆ ناڤ کەرکوکێ.

شکه‌ستنا دارایی و سۆزێن سیاسیان

راپۆرت هوركاریێن دارایی دیاركرن؛ هەرچەندە بڕیار بوو بودجەیەکا بەرچاڤ بۆ قەرەبوکرنا زیانلێکەفتیان بهێته‌ تەرخان کرن، بەلێ:

ل سالێن 2014،2015 و2018 تا 2021، حکومەتا عێراقێ “سفر” دینار بۆ ئەڤی ماددەیی تەرخان كرینه‌.

سه‌رجه‌مێ گشتی یێ پارەیێ ل ماوەیێ 20 ساڵان دا هاتیه‌ خه‌رجكرن (2.08 تریلیۆن دینار)بوون، بەراورد ب قەبارێ زیانان و ژمارەیا 118 هەزار دۆسیەیان چاڤەڕێ ئێكلایكرنێ دكه‌ن، گه‌له‌ك كێمه‌.

ڕۆڵێ نێڤدەوڵەتی و بڕیارێن یاسایی

راپۆرت تیشکێ د ئێخته‌ سه‌ر وێ چه‌ندێ نەتەوەیێن هه‌ڤگرتی (UNAMI) دناڤبه‌را سالێن 2007 بۆ 2017 چەندین پێشنیاز و راپۆرت هه‌بووینه‌، به‌لێ نه‌هاتینه‌ جێبه‌جێكرن.

د هه‌مان وه‌خت ده‌ راپۆرت رژدیێ ل بریاریێن دادگه‌ها فیدراڵی یا ژمارە 113 یا ساڵا 2017 و 71 یا سالا 2019 به‌لاڤ دكه‌ت، کو ڕێگرییێ ل پێنگاڤێن یاسایی بۆ هەڵوەشاندنا ماددەی ١٤٠ و دووپات كرینه‌ مادده‌ هه‌تا جێبەجێکرنا وێ هه‌تا قوناغا داویێ یا(راپرسی) دێ زێندی مینت.

ئەڤ ڕاپۆرتا فەرمانگەها میدیا و زانیاریان دیاركه‌ت مادەیێ 140 بتنێ دەقه‌كێ دەستووری نینە، بەلكو کێشەیا ئاكنجیبوونێ و دیرۆك و ناسناما نه‌ته‌وه‌یی یه‌.

فەرمانگەها میدیا و زانیاریان

23 شوبات 2026